با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٤ - داورى ميان محدث نورى و قاضى طباطبايى

مناقشه در نكته ششم:

با فرض اين باز هم مانعى وجود ندارد كه جابر از ديگران براى زيارت پيشى گرفته باشد و عنوان نخستين زائر بر او صدق كند. بلكه از روايات چنين استفاده مى‌شود كه جابر آز آنان پيشى گرفت، چون سيّد ابن طاووس مى‌گويد: پس به قتلگاه رسيدند و جابر بن عبدالله را ديدند. [١] از اين رو نتيجه مى‌گيريم كه هر چند ديدار در يك روز صورت گرفته، امّا تشرّف به زيارت قبر در يك زمان نبوده است- نظريه برگزيده در اين مسأله خواهد آمد.

مناقشه در نكته هفتم:

يكم: وجود قدر مشترك داشتن راه مدينه و عراق چيزى است كه از لهوف استفاده مى‌شود. اما در نقل ابن نما- كه مقدّم بر لهوف است- چيزى در اين باره ديده نمى‌شود.

بنابر اين چنانچه اهل بيت از خود شام قصد رفتن به كربلا را گرفته باشند مى‌توانستند از مسير شمال دمشق خارج شده، و با پيمودن راه آباد سلطانى (كه قدر مشترك ندارد) به كربلا بازگردند.

دوم: اشكال كننده وجود قدر مشترك را به دو دليل نفى كرده است:

الف- استناد به گفته كسانى كه در روزگار وى آنجا رفت و آمد داشتند. ولى اين كافى نيست، زيرا راهها پيوسته در حال تغيير و تبديلند؛ و نمى‌توان پنداشت كه بيش از هزار سال از عمر راهى بگذرد و به همان حال نخست خود باقى باشد. از اين رو مسأله نياز به تحقيق و تتبع بيشتر دارد.

ب- تكيه ايشان بر ملاحظه طول جغرافيايى اين سه سرزمين. اين نيز در اين مقام مشكلى را حل نمى‌كند. چرا كه راه‌به منافع عمومى كسانى- از اهالى آن مناطق- كه آن را طى مى‌كنند باز مى‌گردد. از اين رو بسيار ديده مى‌شود كه براى عبور از شهرها و روستاهاى خاصى راه طولانى مى‌شود؛ چرا كه مقصود تنها مبدأ و مقصد نيست. بنابراين در سفرهاى هوايى ملاحظه طول جغرافيايى شهرها كاربرد دارد.

ج- ملاحظه نقشه جغرافيايى، وجود قدر مشترك را در يك مسير شام به عراق تأييد مى‌كند، پس از خروج از دمشق و سپرى ساختن حدود ١١٥ كيلومتر از سمت جنوب،

[١] . الملهوف، ص ٢٢٥.