با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٨٣ - نقش امام زين العابدين(ع) در استمرار پيام

نتيجه آنقدر گريه كرد كه چشمانش سفيد گرديد، در حالى كه نمى‌دانست او مرده است.

من به چشم خود ديدم كه چهارده تن از اهل بيتم در يك سپيده دم كشته شده‌اند، آيا مى‌خواهيد كه اندوهشان از دلم برود؟» [١]

نقش امام زين العابدين (ع) در استمرار پيام‌

امام (ع) نقش خويش را در استمرار بخشيدن به رسالت حسينى، تثبيت پايه‌ها ونتايج آن و تربيت مردم بر اساس آن، به نيكوترين وجهى ايفا نمود؛ و اين كار به شيوه‌هاى زير انجام مى‌پذيرفت:

١. تثبيت امر امامت: حكومت ستمگر و هيئت حاكمه مى‌خواست و دوست داشت كه پس از حسين (ع) همه چيز رو به خاموشى برود. امّا امام سجاد (ع) با نقش خويش اثبات كرد كه امامت امرى بيرون از چارچوب اراده بشر است. كارى خدايى است و لطف و عنايت ويژه خداوند همراه آن است. آنچه را كه ميان او و عمويش محمّد بن حنفيه [٢] گذشت، بايد بر همين موضوع حمل كرد. مؤيّد آن مطالبى است كه اندكى پيش از اين در روايت ابو خالد كابلى آورديم.

٢. تربيت مردم: امام (ع) با برخوردارى از نيرو و موهبت الهى، اقدام به تربيت مردم كرد، از راه سخنانش و نيز موعظه‌هايى كه بسا در روز جمعه‌و در مسجد الرسول (ص) ايراد مى‌فرمود. روشن است كه حضور مردم در روز جمعه با ديگر روزها تفاوت دارد.

ورّام بن ابى فراس از سعيد بن مسيب نقل مى‌كند كه گفت: «على بن الحسين (ع) مردم را در هر جمعه در مسجد الرسول (ص) موعظه مى‌كرد و با اين سخنان آنان را به ترك دنيا و روى آوردن به آخرت ترغيب مى‌كرد». [٣]

٣. پراكندن معارف الهى: از آنجا كه امام (ع) در شرايط سياسى بسيار سخت به سر مى‌برد، طبيعى است كه نمى‌توانست به نحو دلخواه وارد ميدان شود. از اين رو مى‌بينيم‌

[١] . كشف الغمّة، ج ٢، ص ١٠٢.

[٢] . ر. ك: الاحتجاج، ج ٢، ص ١٤٧ و ١٥١.

[٣] . تنبيه الخواطر، ص ٣٦٦.