با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩ - معاويه، بنيانگذار حكومت سياه اموى

هر چند اين سخن به دليل احساس دوستى نويسنده (كتاب خطط الشام) نسبت به معاويه و منحرف شدن از حق- چنانكه از محتواى كتابش برمى‌آيد- از مبالغه تهى نيست، اما انگيزه‌هاى مسأله به طور اجمالى روشن است و در عشق و ارتباط بنى اميه نسبت به اين منطقه تجسم يافته است؛ و هيچ بعيد نيست كه آنان درصدد اجراى گام به گام نقشه‌اى از پيش طراحى شده، بوده باشند.

از اين رو ابو سفيان همراه دو پسر و همسر و برخى دخترانش و خاندانش در جنگ حضور يافتند. مطابق وعده‌اى كه خليفه به يزيد بن ابو سفيان داد و تا بيرون مدينه، پياده او را مشايعت كرد. او حكمرانى دمشق را يافت و سرزمين شام در قلمرو او ماند. اما دوران حكمرانى وى دير زمانى نپاييد، چرا كه او در طاعون عمواس هلاكت يافت؛ [١] و پس از او دوران برادرش، معاوية بن ابى‌سفيان فرا رسيد.

معاويه، بنيانگذار حكومت سياه اموى‌

پس از هلاكت يزيد بن ابى سفيان، والى دمشق، در سال هجدهم هجرى، عمر بن خطّاب، برادرش، معاوية بن ابى سفيان را ولايت داد. وى تا هنگام قتل عمر ولايت داشت. عثمان نيز او را ولايت داد و كارگزاران عمر در شام را نيز ابقا نمود؛ وپس از مرگ عبد الرحمن بن علقمه كنانى- حاكم فلسطين- قلمروش را به معاويه سپرد. در سال ٢١، عمر بن سعيد انصارى بر دمشق، ثنيه، حوران، حمص، قنّسرين و الجزيره ومعاويه بر اردن، فلسطين، سواحل، انطاكيه، معرّة، مصرين وقيليقيه حاكميت داشتند. سپس عثمان در سال ٢٣ عمير را بر حمص و معاويه را بر دمشق حكومت داد.

در مدت دو سال از امارت عثمان، تمامى شام به حاكميت معاويه در آمد. عثمان حمص، حماة، قنسرين، عواصم و فلسطين را به همراه دمشق، قلمرو او ساخت و ماهانه هزار دينار برايش مقرّرى تعيين كرد. [٢]

[١]. خطط الشام، ج ١، ص ٩٧، عمواس در چهار ميلى رمله در سوى بيت المقدس قرار دارد و ٢٥ هزار تن‌در آنجا مردند.

[٢] . همان، ص ١٠٠.