اين خلاصه اتفاقهايى بود كه در ارتباط با اهتمام فراوان رسول خدا (ص) به اين ناحيه، در آن روزگار روى داد. انگيزه پيامبر خدا (ص) از اين كار چيزى جز بيدارى انسانها و رهنمون گشتن آنها به شاهراه حقيقت و رساندنشان به رحمت حق، نبود. هدف آن حضرت گسترش قلمرو جغرافيايى نبود، بلكه اين امر عرضى و تابع گسترش كلمه توحيد و جمع آوردن مردم برگرد پرچم اسلام بود. هدف اصلى، هدايت مردم به سوى خداوند- تبارك و تعالى- بود وبس.

پس از وفات رسول خدا (ص)، اندك اندك معيارها دگرگون شد و انگيزه‌ها كم كم تفاوت پيدا كرد. دنيا بسيارى از مردم را فريفت و كسب غنيمت، دستيابى به پستهاى دنيوى و گسترش سلطه و نفوذ، به عنوان مهمّ‌ترين انگيزه‌هاى گشودن سرزمين‌ها در آمد. اين نكته‌اى است مهمّ كه بايد مورد توجه قرار گيرد. تفاوت ميان جنگ‌هاى رسول خدا (ص) با ماجراهاى پس از آن، به ويژه در دوران حكومت بنى اميه و بنى عباس در همين نكته بود.

صاحب خطط الشام مى‌نويسد: پس از وفات رسول خدا (ص)،- و پس از جنگ ابوبكر با اهل ردّه- ابو بكر به مردم مكّه، طائف، يمن و همه اعراب ساكن نجد و حجاز نامه نوشت و از آنان خواست كه آماده جنگ در شام شوند و آنان را به دستيابى بر غنايم آن سرزمين و نيز سرزمين روم تشويق كرد. مردم، از خدا جو و طمع‌پيشه، گرد آمدند. او سه پرچم براى سه نفر بست. آن سه، يزيد بن ابى سفيان، شرحبيل بن حسنه و عمرو بن عاص بودند .... ابو بكر با پاى پياده، يزيد بن ابى‌سفيان را تا بيرون مدينه همراهى كرد و آنچه را لازم بود به وى سفارش نمود ... تا آنكه سپاه به مشارف الشام رسيد و در أبل، زيزاء و قسطل فرود آمد. شمار سپاهيان روم بدون در نظر گرفتن زيزاء، يك سوم بود.

ماهان، فرمانده روميان پس از آگاهى به اين موضوع، پيشاپيش، شماسها [١]، راهبان و كشيش‌ها را فرستاد تا سپاه روم را به جنگ تشويق كنند. هرقل كه از فرماندهان بزرگ بود، خطر را متوجه شد و پس از دريافت خبر نزديك شدن سپاه مسلمانان، تصميم‌

[١] . شماس: رتبه‌اى است پايين‌تر از كشيش (دهخدا).