با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣ - فتح شام

اسكندر ذوالقرنين بر آنجا چيره شد. پس از آن تا زمان استيلاى روميان به سال ٦٤ ق. م در قلمرو سلوكى‌هاى يونانى قرار داشت. در سال ٥٩ ق. م بسيارى از يهوديان در آنجا به قتل رسيدند؛ و در حدود سال ٢٠ ق. م بار ديگر يهوديان به آنجا باز گشتند. در حدود سال ٣٧ ميلادى، پولس به آن سرزمين آمد و در اين هنگام حارث غسانى عرب، حمو هيرودرس كبير به طور موقت بر آنجا حكومت داشت. پس از پيروزى دولت روم، مسيحيت در دمشق رواج يافت و يثودوسيوس فرمان لغو بت‌پرستى را صادر كرد ... در يك برهه زمانى كوتاه همه مردم اين سرزمين به جز يهوديان دين مسيحيت داشتند. در سال ٥٤٠ م. ايرانيان آن را فتح كردند ... و پس از مدتى كوتاه به دست كشور روم افتاد و غسانى‌ها به نيابت از روميها بر آنجا حكومت كردند، تا آنكه در سال ٦٣٣ م. مسلمانان، آنجا را فتح كردند. عمر، معاوية بن ابى‌سفيان را بر شام گماشت و او مدت بيست سال بر آنجا حكم راند. در سال ٤١ مردم با او بيعت كردند. بنابراين معاويه بنيانگذار دولت اموى است كه دمشق را پايتخت سرزمين‌هاى اسلامى قرار داد واين پايتخت تا سال ١٣٢ هجرى همچنان پا بر جا بود. [١]

فتح شام‌

شام از نخستين مناطقى بود كه رسول اكرم (ص)، براى نشر كلمه توحيد و گسترش دعوت به اسلام در كارش انديشيد. اين سرزمين مدت هفت سده بود كه زير سلطه روميان به سر مى‌برد و حاكم سرزمين بيزانس يا روم شرقى، موسوم به هرقل بر آنجا حكومت مى‌كرد. اعراب سرزمين حجاز در دوران جاهليت با ساكنان اين سرزمين ارتباط بسيار نزديكى داشتند.

رسول خدا (ص) خبر دار شد كه شمار بسيارى در دومة الجندل گرد آمده‌اند و قصد نزديك شدن به مدينه را دارند. دومة الجندل يكى از نواحى سرزمين شام است كه از آنجا تا دمشق پنج شب و تا مدينه پانزده يا شانزده شب راه است. رسول خدا (ص) پس از آنكه على (ع) را به عنوان جانشين خود در مدينه تعيين كرد، همراه هزار تن از مسلمانان‌

[١] . دايرة المعارف، ج ٨، ص ١٨ (با تلخيص).