با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٢ - ستم يزيد

ابن قتيبه گويد: شمار كشتگان جنگ حرّه در آن روز از قريش و انصار و مهاجر و بزرگان به هزار و هفتصد تن رسيد. از ديگر مردمان، به جز زنان و كودكان، ده هزار تن كشته شدند.

نوشته‌اند كه در روز حرّه از اصحاب پيامبر (ص) هشتاد مرد كشته شدند و از آن پس كسى، از بدريّون باقى نماند. از قريش هفتصد تن كشته شدند. از ديگر مردم شامل موالى، عرب و تابعان ده هزار تن كشته شدند. اين واقعه در سه روز مانده از ذى الحجة سال ٦٣ روى داد. [١]

در البدء و التاريخ آمده است: مسلم بن عقبه آمد و به مدينه حمله كرد و چهار هزار تن را از عامه مردم و هفتصد تن را از انصار كشت. شكم زنان را شكافت، حرم را مباح كرد و شهر را مدّت سه روز دستخوش غارت گردانيد. [٢]

اين در ارتباط با مدينه؛ اما درباره فاجعه مكّه، مسعودى مى‌نويسد: «مسرف» پس از آن همه قتل و غارت و اسارت گرفتن مردم در مدينه و ارتكاب ديگر اعمال كه نگفتيم، همراه لشكريانش كه همه اهل شام بودند، آنجا را به مقصد مكّه ترك گفت تا به فرمان يزيد با ابن زبير و مردم آن شهر بجنگد. اين واقعه در سال ٦٤ هجرى روى داد. چون مسرف ملعون به جايى به نام قديد رسيد مرد و حصين بن نمير به جاى او فرمانده سپاه شد. حصين حركت كرد تا به مكّه رسيد و آنجا رابه محاصره در آورد. ابن زبير به بيت الحرام پناه برد و حصين و شاميان همراهش بر كوهها و تنگه‌هاى مكّه منجنيق و عراده نصب كردند. سنگ‌هاى منجنيق وعراده‌ها بر روى خانه كعبه فرو ريخت. همراه سنگ‌ها نفت و پاره‌هاى كتان پر تاب شد؛ وكعبه ويران گرديد و ساختمان آتش گرفت. [٣]

ابن قتيبه دينورى گويد: عبد الله بن زبير را محاصره كردند و كعبه آتش گرفت، به طورى كه ديوارهايش ويران شد و سقفش فرو ريخت. [٤]

[١] . الامامة و السياسة، ج ١، ص ٢١٥.

[٢] . البدء والتاريخ، ج ٦، ص ١٤.

[٣] . مروج الذهب، ج ٣، ص ٧١.

[٤] . المعارف، ص ١٩٨.