با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٧ - ريشههاى ارتباط

فرمانده روميان به همراه حدود ده هزار تن ديگر كشته شدند و باقيمانده‌شان در شهرهاى شام پراكنده گشتند، و برخى‌شان نيز به هرقل پيوستند. آنگاه مسلمانان به سوى روميان، كه در فحل بودند، حركت كردند. در پيكار ميان دو گروه روميان شكست خوردند و مسلمانان در ذى القعده سال ١٣ وارد فحل شدند ... شرحبيل بن حسنه همه اردن را با جنگ گشود؛ مگر طبريه كه ساكنانش با وى مصالحه كردند. عمرو بن عاص نيز غزه و سپس سبسطيه، نابلس، يبنى و عمودس را گشود ... شهرهاى قدس و قيساريه به محاصره در آمدند و قدس در سال پانزدهم يعنى يك سال پس از فتح دمشق، گشوده شد. [١]

فتح دمشق‌

مسلمانان در رجب سال ١٤ هجرى پس از محاصره و جنگ، دمشق را گشودند. بر هر يك از دروازه‌هاى شهر يكى از اميران مسلمان فرود آمد. مردم شهر به سوى ابو عبيدة بن جراح، يزيد بن ابى سفيان و شرحبيل بن حسنه- كه هر كدامشان فرمانده يك چهارم سپاه بودند- رفتند و از آنها درخواست امان كردند؛ كه امانشان دادند. مردم دروازه‌ها را به روى اين سه تن گشودند و اينان از سه دروازه با صلح وارد شهر شدند، اما خالد از دروازه شرقى با زور وارد شد؛ و بدين ترتيب دمشق را به تصرّف در آوردند. [٢]

بنى اميه و شام‌

ريشه‌هاى ارتباط

اميه، فرزند عبد شمس بن عبد مناف بن قصى بن كلاب است ... و عبد شمس، پدر اميه، برادر هاشم، نياى دوّم پيامبر (ص) است. گفته‌اند: هاشم و عبد شمس دو قلو به دنيا آمدند. آن كه اول به دنيا آمد يكى از انگشتانش به صورت برادرش چسبيده بود. چون آن را جدا كردند، خون جارى شد؛ و گفته شد كه ميان آنها خون ريزى خواهد بود. نخستين منازعه ميان اميه و عمويش هاشم بر سر اين بود كه وقتى هاشم پس از پدرش عبد مناف،

[١] . خطط الشام، ج ١، ص ٧٧- ٨٤ (با تلخيص).

[٢] . دائرة المعارف، ج ٨، ص ٢.