با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٣ - داورى ميان محدث نورى و قاضى طباطبايى

بوده باشد. [١] دوم اينكه، عدم ذكر اعم از عدم وقوع است، و اينان آن را نفى نكرده‌اند. سوم اينكه، چنانچه نوشتيم گروهى مانند بيرونى، شيخ بهائى و ديگران بازگشت اهل بيت به كربلا را در روز اربعين آورده‌اند.

مناقشه در نكته سوم:

چنان كه پيشتر گفتيم، با استنباط ايشان از كلمه رجوع كه به معناى خروج از شام است نه به معناى رسيدن به مدينه، با ايشان موافقيم. گويا سخن وى «اگر چه برخى چنين پنداشتند» ناظر بر نوشته سيّد بن طاووس در اقبال الاعمال است. اما درباره اينكه اين واژه‌ها در عدم آمدنشان به كربلا صراحت داشته باشد، با او موافق نيستيم و گفتيم كه عدم ذكر اعمّ است، به ويژه با در نظر گرفتن آنچه پيرامون روش شيخ مفيد در كتاب تاريخشان ذكر كرديم.

امّا اينكه مى‌نويسد: بازگشت آنان از مدينه در كم‌تر از يك ماه امكان ندارد، شهيد قاضى شواهدى چندى بر امكان آن ذكر كرده است و سخن ايشان خواهد آمد.

مناقشه در نكته چهارم:

يكم: تعبير اين محدّث بزرگ از مصباح الزائر به عنوان يك كتاب معتبر، با تصريح بر اينكه سيّد آن را در اوان تكليف خود تأليف كرده است؛ و در عين حال چنين و چنان است، برگشت از گفته‌هاى پيشين مى‌باشد. وى لهوف را با مصباح الزائر- كه در سن جوانى تأليف شده- ضميمه مى‌كند و با سرايت دادن ضعف اين به آن، استناد مى‌كند كه خبر ديدار را نمى‌توان پذيرفت.

دوم: بعيد شمردن محدّث به جاى خودش درست است، اما اينكه عطيه از آن ياد نكرده درست است و ما در جاى خودش علت آن را خواهيم آورد.

مناقشه در نكته پنجم:

اين مهمترين دليل ذكر شده از سوى محدّث نورى است؛ و مقصود از آن اثبات امتناع در فرض مسأله است. شهيد قاضى طباطبايى ضمن پاسخ به محدّث نورى امكان آن را به اثبات رسانده است كه در پايان گفته‌هاى نورى دلايل ايشان را ذكر خواهيم كرد.

[١]. تحقيق در اربعين اول، ص ٩٤.