پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠٩ - شرح و تفسير ويژگىهاى مهم قرآن

مناهل لا يغيضها [٩] الواردون، و منازل لا يضلّ نهجها المسافرون، و أعلام لا يعمى عنها السّائرون، و آكام‌ [١٠] لا يجوز عنها القاصدون).

تعبير به‌ «معدن الإيمان» اشاره به اين است كه دلايل معارف اسلامى از توحيد و اثبات وجود خدا گرفته تا مسئله معاد و اعجاز قرآن و ولايت، همه در قرآن مجيد به صورت گسترده آمده است؛ دلايلى كه سرچشمه دلايل ديگر است، زيرا معدن به چيزى گفته مى‌شود كه منبع و مركز اصلى اشياى گرانبها و مورد نياز است.

در جمله دوم همين مطلب به تعبير ديگرى آمده است. قرآن را به عنوان چشمه جوشان و درياى علم، بلكه چشمه‌هاى جوشان و درياها شمرده كه اهل ايمان مى‌توانند علوم مختلف را از آن برگيرند و امروز ما مى‌دانيم سرچشمه علم كلام و فقه و اخلاق و تاريخ انبيا و تاريخ اسلام و علوم ديگرى در قرآن مجيد است.

در جمله سوم به مسئله مهم ديگرى اشاره كرده و قرآن را به عنوان باغهاى عدالت و غديرها و آبگيرهاى آن معرفى نموده است. قرآن مجيد همه مؤمنان را مخاطب ساخته، مى‌گويد: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ» [١١]؛ يعنى قيام به عدالت را كافى نمى‌شمرد، بلكه «قوّام» بودن را لازم مى‌داند كه صيغه مبالغه و تأكيد است حتى تصريح مى‌كند دوستيها و دشمنيها هرگز مانع اجراى عدالت نشود: «وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‌ أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌» [١٢]

[٩]. «يغيض» از مادّه «غيض» بر وزن «غيب» در اصل به معناى فروكش كردن و فروبردن (به صورت لازم و متعدّى) است و در جمله بالا به معناى كاستن گرفتن است.

[١٠]. «آكام» جمع «اكمه» بر وزن «طلبه» به معناى تپّه بلندى است كه از سنگ يا شن تشكيل شده باشد.

[١١]. نساء، آيه ١٣٥.

[١٢]. مائده، آيه ٨.