پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦ - ٢- عرش و كرسى چيست؟

مذهب صحيح را در توحيد براى من بنويس. امام عليه السّلام در پاسخ او نوشت: خدايت رحمت كند سؤال از توحيد و پاره‌اى از انحرافات مردم آن منطقه كرده بودى، بدان! خدايى كه مثل و همانندى ندارد و سميع و بصير است از اوصافى كه افراد ناآگاه درباره او ذكر مى‌كنند و او را شبيه مخلوقات مى‌دانند و به خدا افترا مى‌بندند برتر و بالاتر است.

بدان! مذهب صحيح همان چيزى كه در قرآن نازل شده است. بطلان و تشبيه را از خدا نفى كن (اشاره به اين است كه در باب صفات خدا نه تشبيه به مخلوقات قائل شويم و نه اعتقاد به عدم به‌طور كلى؛ بلكه به معرفت اجمالى قناعت كن). [١]

٢- عرش و كرسى چيست؟

درباره عرش و كرسى سخن بسيار گفته شده است. ما هم در شرح خطبه اوّل درباره عرش و حاملان عرش الهى به‌طور مشروح سخن گفتيم. [٢]

در قرآن مجيد بيش از ٢٠ بار واژه عرش تكرار شده است، هرچند همه آنها مربوط به عرش الهى نيست و دوبار واژه كرسى ذكر شده كه تنها يك بار آن مربوط به كرسى خداوند است. در نهج البلاغه نيز هفت بار عرش و يك بار كرسى (در خطبه بالا) آمده است.

گرچه عرش به معناى تختهاى پايه‌بلند سلاطين كه در اعياد و روزهاى رسمى بر آن جلوس مى‌كردند و كرسى به معناى تخت پايه كوتاه است كه در روزهاى عادى بر آن مى‌نشستند؛ ولى به يقين آنچه در قرآن و نهج البلاغه و روايات درباره كرسى و عرش الهى آمده است به اين معنا نيست و كنايه از امور ديگرى است.

بعضى عرش را اشاره به مجموعه عالم هستى و بعضى ديگر آن را علم خدا و بعضى نيز صفات جمال و جلال خدا دانسته‌اند. آنان كرسى را نيز به همين معنا تفسير كرده‌اند.

[١]. كتاب وافى، جلد ١، صفحه ٤٠٥، باب ٤٠.

[٢]. پيام امام، جلد ١، صفحه ١٦٤.