پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٤٧ - شرح و تفسير در خلوت و جلوت با شماست

بخش چهارم‌

إنّ اللّه سبحانه و تعالى لا يخفى عليه ما العباد مقترفون في ليلهم و نهارهم. لطف به خبرا، و أحاط به علما. أعضاؤكم شهوده، و جوارحكم جنوده، و ضمائركم عيونه، و خلواتكم عيانه.

ترجمه‌

خداوند منزّه و متعال آنچه را كه بندگان در شب و روز انجام مى‌دهند بر او پوشيده نيست، به‌طور دقيق از اعمال آنها آگاه است و با علم بى‌پايانش به آنها احاطه دارد، اعضاى شما گواهان، و اندام شما سپاهيان او و ضمير و وجدانتان جاسوسان وى هستند، و خلوتگاههاى شما در برابر او آشكار و عيان است!

شرح و تفسير در خلوت و جلوت با شماست‌

امام عليه السّلام در بخشهاى گذشته اين خطبه به سه موضوع مهم كه از اركان اوامر الهى است، اشاره فرمود؛ نماز و زكات و حفظ امانت، و در اين بخش از خطبه به چيزى اشاره مى‌كند كه به منزله عامل اجرايى اين دستورات مهم است و آن احاطه علمى پروردگار در همه‌حال نسبت به انسانهاست.

به تعبير ديگر انسان هنگامى در پى اطاعت اين اوامر است كه احساس كند در همه حال در محضر خداست و چشم علم او ناظر همه احوال وى است همان‌گونه كه قرار دادن مراقبين بشرى در داخل شهرها و جاده‌ها مردم را به رعايت قوانين بشرى دعوت مى‌كند.

مى‌فرمايد: «آنچه را كه بندگان در شب و روز انجام مى‌دهند بر او پوشيده نيست به‌