پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٢ - نكته «أفضل الأعمال أحمزها»!

نكته «أفضل الأعمال أحمزها»!

آنچه در بالا در كلام امام عليه السّلام آمده، همان چيزى است كه در روايات اسلامى تحت عنوان «أفضل الأعمال أحمزها» ديده مى‌شود [١]؛ اين حديث كه از پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و اله نقل شده است نشان مى‌دهد طاعات و اعمال خير هرقدر انجام آن از نظر جسمانى يا روحى سنگين‌تر باشد فضيلت و ثواب آن بيشتر است.

«احمز» از ريشه «حمز» در لغت به معناى گزندگى و تندى و تيزى و سختى و سوزندگى چيزى است و اين تعبير نشان مى‌دهد كه اعمال پرزحمت و گزنده و سخت در پيشگاه خدا ارزش بيشترى دارد. دليل آن هم روشن است، زيرا نيروى بيشترى از نظر جسم و روح براى انجام آن لازم است و مى‌دانيم پاداش اعمال به اندازه نيروهايى است كه براى انجام آن به كار گرفته مى‌شود.

اين نيرو هميشه جنبه جسمانى ندارد (مانند پاى پياده به زيارت خانه خدا رفتن در شرايطى كه دليل بر عظمت اين برنامه مى‌شود) در بسيارى از اوقات جنبه روحى دارد؛ مثلا «اخلاص نيّت» به گونه‌اى كه كمترين شائبه غير خدا در آن نباشد كار آسانى نيست يا تواضع و خضوع در آنجا كه با روح سركش آدمى نمى‌سازد كار بسيار سختى است و همين امر سبب شد كه ابليس آن را تحمل نكند و رشته بندگى خدا را براى هميشه بگسلد.

هركدام از اين سختيها از يك سو سبب پاداش عظيم الهى مى‌گردد و از سوى ديگر نفوس انسانى را تربيت و تقويت مى‌كند و اينكه رياضتها سبب صفاى نفس و قوّت و قدرت آن است از همين جا سرچشمه مى‌گيرد.

مبارزه با كبر و تعصّب كه موضوع اصلى اين خطبه است از روشن‌ترين مصاديق «أفضل الأعمال أحمزها» است و نيز زيارت خانه خدا در آن سرزمين خشك و سوزان؛ با

[١]. بحار الانوار، جلد ٦٧، صفحه ١٩١.