پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١ - نكتهها عوامل پايدارى ايمان

عمرشان برحذر مى‌دارد؛ زيرا سرنوشت انسان‌ها در پايان عمرشان روشن مى‌شود.

حضرت مى‌فرمايد: «هرگاه خواستيد از كسى بيزارى بجوييد مهلت دهيد تا زمان مرگش فرارسد كه آن هنگام (اگر از گناهانش توبه نكرد و تزلزل ايمان يافت آن زمان) بيزارى جستن است»؛ (فإذا كانت لكم براءة من أحد فقفوه حتّى يحضره الموت، فعند ذلك يقع حدّ البراءة).

به اين ترتيب درباره هيچ‌كس حكم قطعى نمى‌توان كرد؛ نه افراد باايمان و نه افراد بى‌ايمان، زيرا ممكن است در پايان راه بر اثر عوامل مختلفى برگردد و اگر حكمى بشود حكم موقت و مرحله‌اى است.

در بخش نخستين اين خطبه كه در بالا آمد، امام عليه السّلام اشاره‌اى پرمعنا بر تقسيم ايمان به دو قسم پايدار و ناپايدار فرمود. اكنون سؤال در اين است كه چه امورى سبب ثبات يا تزلزل ايمان مى‌شود؟

پاسخ اين سؤال اجمالا معلوم است، زيرا گناهان سنگين و بى‌توجهى به وظايف شرعى، به يقين از اسباب تزلزل ايمان و سوء خاتمه است؛ ولى در آيات و روايات روى موارد خاصى تكيه شده است، از جمله:

همنشينى با بدان و منافقان؛ در آيه ٢٨ و ٢٩ سوره فرقان مى‌خوانيم كه بعضى از دوزخيان در قيامت از داشتن دوستان بد اظهار تأسف مى‌كنند و مى‌گويند: « «يا وَيْلَتى‌ لَيْتَنِي» «لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا» «لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِي» اى واى بر من كاش فلان كس را دوست خود انتخاب نكرده بودم، او مرا از ذكر حق گمراه ساخت بعد از آن‌كه ياد حق به سراغ من آمده بود».