در نتيجه صانع و مصنوع و ايجادكننده و ايجادشونده يكسان خواهد شد»؛ (لا يقال: كان بعد أن لم يكن، فتجري عليه الصّفات المحدثات، و لا يكون بينها و بينه فصل، و لا له عليها فضل، فيستوي الصّانع و المصنوع، و يتكافأ المبتدع و البديع‌ [١]).

سپس به شرح يكى ديگر از صفات بارز خداوند يعنى قدرت بارز او مى‌پردازد و در اين زمينه نخست به مسئله ابداع و آفرينش بى‌سابقه را مطرح كرده و مى‌فرمايد: «مخلوقات را بى‌نمونه‌اى كه از ديگرى گرفته باشد آفريد و در آفرينش آنها از كسى يارى نجست»؛ (خلق الخلائق على غير مثال خلا من غيره، و لم يستعن على خلقها بأحد من خلقه).

هنگامى كه به جهان خلقت نظر مى‌افكنيم انواع بيشمارى مخلوقات در عالم جانداران و گياهان و جمادات مى‌بينيم كه هريك شكل و ساختمان بديع و آفرينش ويژه و جالبى دارد. موجوداتى كه هرگز سابقه نداشته و خداوند آنها را از كتم عدم به عرصه وجود آورد و در مسير تكامل پيش فرستاد در حالى كه اگر انسانها صنايعى دارند هم به اقتباس از ديگرى است؛ مثلا روز نخست كسى با دقت در بال و پر پرندگان و كيفيت پرواز آنها به فكر ساختن نوعى هواپيماى بسيار ابتدايى افتاد. سپس دانشمندان در زمان‌هاى بعد يكى پس از ديگرى اختراع پيشين را گرفته و به تكميل آن پرداختند تا در عصر و زمان ما به اوج تكامل خود رسيد.

بر اين اساس، مخترعان ما يا در اختراعات خود از طبيعت الهام مى‌گيرند و يا از ديگرى؛ نه كار بدون سابقه انجام مى‌دهند و نه كارى بدون كمك گرفتن از ديگران. در حالى كه كارهاى آنها محدود است؛ ولى خداوند در پهنه آفرينش و در ايجاد اين همه‌

[١]. روشن است كه ضميرها در «بينها» و «عليها» به «محدثات» بازگشت مى‌كند و هرگاه «صفات المحدثات» به صورت اضافه و بدون الف و لام خوانده شود (آن‌گونه كه در بعضى نسخه‌ها آمده، مطلب روشن‌تر خواهد بود. همچنين اگر طبق بعضى از نسخ «مبدع» به جاى «مبتدع» باشد. مفهوم عبارت روشن‌تر مى‌شود، زيرا «مبدع» به معناى آفريننده و «بديع» در اين صورت به معناى آفريده شده است و مفهوم اسم مفعولى دارد.