پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠٦ - شرح و تفسير ويژگىهاى مهم قرآن

أعوانه).

جمله اوّل و دوم در واقع برگرفته از آياتى است كه قرآن مجيد را به نور تشبيه كرده است؛ در آيه ١٥ مائده مى‌خوانيم: « «قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ» از سوى خدا نور و كتاب آشكارى براى شما آمد ...»، زيرا قرآن مجيد جاده‌هاى تاريك زندگى را روشن مى‌سازد و راه را از بيراهه و پرتگاه، نشان مى‌دهد و كاروان جامعه انسانى را در بيابان پرفراز و نشيب اين جهان به سوى مقصد؛ يعنى سعادت دنيا و آخرت رهنمون مى‌گردد.

جمله سوم‌ (و بحرا لا يدرك قعره) اشاره به اسرار پنهانى و دقايق علوم است كه در قرآن مجيد وجود دارد و فراتر از انديشه‌هاست و جز خاصّان درگاه الهى به آن نمى‌رسند.

در احاديث اسلامى به بطون متعدد قرآن مجيد اشاره شده است.

تعبير به «منهاج» در جمله چهارم در مورد قرآن با توجه به اينكه منهاج به معناى جاده واضح و روشن و مستقيم است كه رهروان آن گمراه نمى‌گردند- اشاره به اين است:

كسانى كه از اين طريق واضح و صراط مستقيم الهى بهره گيرند هرگز گرفتار گمراهى‌ها نمى‌شوند.

در جمله پنجم اشاره‌اى ديگرى به نورانيّت قرآن شده است، از اين نظر كه شعاعش جاودانى است و هرگز زايل نمى‌گردد، همان‌گونه كه قرآن درباره خودش مى‌گويد: « «لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ» هيچ‌گونه باطل (و باطل‌كننده‌اى) نه از پيش رو و نه از پشت سر به سراغ آن نمى‌آيد، زيرا از سوى خداوند حكيم و حميد نازل شده است». [١]

در جمله ششم اشاره به نكته مهم ديگرى مى‌كند و آن اين‌كه قرآن، فرقان است؛ يعنى به هنگامى كه حق و باطل به هم آميخته شود، آنچه مطابق قرآن است، حق و آنچه مخالف آن است باطل است و به اين ترتيب، حق را از باطل جدا مى‌سازد. تعبير به فرقان درباره قرآن در آيه اوّل سوره فرقان آمده است‌ «تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى‌ عَبْدِهِ»

[١]. فصّلت، آيه ٤٢.