پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٩ - شرح و تفسير دوازده وصف ديگر

شكايت مى‌گشايند.

تعبير به‌ «تجمّل» مفهومش اين است كه آنها هرچند فقير و نادار باشند، ظاهر خود را حفظ مى‌كنند، همان‌گونه كه قرآن مجيد مى‌فرمايد: «يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ» [١]

اين گروه از فقيران آنچنان زندگى مى‌كنند كه افراد نادان بر اثر خويشتن‌دارى، آنها را اغنيا مى‌پندارند.

جمله‌ «صبرا في شدّة» اشاره به استقامت و شكيبايى آنها در برابر شدائد روزگار و حوادث ناگوار است كه به مصداق‌ «إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ» [٢] خود را از آن خدا مى‌دانند و جايگاه امن و امان و روح و ريحان را سراى آخرت مى‌شمرند؛ نه اين دنيا را. در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله مى‌خوانيم كه فرمود: «إنّ الصّبر نصف الإيمان» [٣] و در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است كه فرمود: «الإيمان نصفان؛ نصف فى الصّبر و نصف في الشّكر؛ ايمان دو نصف است؛ نيمى از آن صبر است و نيمى از آن شكر (صبر در برابر مشكلات و ناملايمات و شكر در برابر نعمتها)». [٤]

جمله‌ «طلبا في حلال» نشان مى‌دهد كه پرهيزگاران افرادى گوشه‌گير و بيگانه از فعاليتهاى زندگى نيستند، بلكه تلاش و كوشش براى معاش و پيشرفت جامعه اسلامى جزو برنامه‌هاى اصلى آنهاست. با اين قيد كه دنياپرستان در فكر حلال و حرام نيستند و آنها پيوسته طالب حلال‌اند و اگر كارى بسيار پردرآمد باشد ولى بوى حرام دهد از آن مى‌گريزند. در حديثى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله مى‌خوانيم: «العبادة سبعون جزءا أفضلها طلب‌

[١]. بقره، آيه ٢٧٣.

[٢]. بقره، آيه ١٥٦.

[٣]. شرح ابن ابى الحديد، جلد ١، صفحه ٣١٩ و بحار الانوار، جلد ٧٩، صفحه ١٣٧، حديث ٢٢.

[٤]. بحار الانوار، جلد ٧٤، صفحه ١٥١.