پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٤ - خطبه در يك نگاه
تشكيل شده است:
در بخش اوّل شكر و سپاس خداوند را مىگويد و شهادت به رسالت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله مىدهد و از پيروى آن حضرت بر دشمنانش به لطف پروردگار سخن مىگويد.
در بخش دوّم ضمن تأكيد بر مسئله تقوا، همگان را به آمادگى براى سفر آخرت دعوت مىكند و از پايان زندگى و مشكلات مرگ و حوادث پس از آن سخن مىگويد.
در بخش سوم ضمن تأكيد بر ناپايدارى دنيا و شرح عذاب دردناك الهى در قيامت كه در انتظار مجرمان است از سرنوشت لذتبخش صالحان در سراى ديگر و نعمتهاى بىنظير بهشتى و آرامش كامل و پاداش عظيم و فناناپذير آنها بحث مىكند.
در بخش چهارم بار ديگر امام عليه السّلام به آنچه در بخش دوم بيان فرمود بازمىگردد و با تعبيرات جديدى همه را تشويق به آمادگى براى سفر آخرت مىكند.
در بخش پنجم كه آخرين بخش خطبه است اصحاب و ياران خود را مخاطب ساخته و از حركات عجولانه و قيامهاى بىثمر و تصميمهاى خام براى نيل به شهادت و مانند آن، بر حذر مىدارد و تصريح مىكند كه اگر در مسير حق باشيد در بستر، هم بميريد شهيد خواهيد بود.