پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٠ - شرح و تفسير او خطرناكترين دشمن شماست

همه را اغوا مى‌كنم (و از رحمتت محروم مى‌سازم) او در اين سخن تيرى در تاريكى به سوى هدفى دور دست انداخت و گمانى نادرست داشت (زيرا خواسته‌اش درباره همه انسانها صورت نپذيرفت، ولى) فرزندان تكبّر و برادران تعصب و سواران بر مركب غرور و جهل، او را عملا تصديق كردند و اين وضع همچنان ادامه يافت تا افراد سركش و سست ايمان لذت را در برابر خود تسليم كرد و طمع خويش را بر شما مستحكم نمود و اسرار پنهانى آشكار شد. در اين هنگام سلطه‌اش بر شما قوت گرفت و با سپاه خويش به شما حمله‌ور شد. تا شما را به پناهگاه ذلّت كشاندند و در مهلكه‌هاى قتل وارد كردند، و زخم خوردگان شما را در زير پاها له كردند، نيزه‌هاى خود را در چشمان شما فروبردند، گلوى شما را بريدند، بينى شما را كوبيدند، و قصد هلاكت شما كردند و (سرانجام) شما را با قهر و غلبه به سوى آتش (غضب الهى) كه برايتان آماده شده بود، كشاندند. بنابراين ابليس بزرگترين مشكل براى دين شما و آتش‌افروزترين دشمن براى دنياى شماست و خطرناك‌تر از همه انسانهايى است كه با آنها دشمنى مى‌ورزيد و براى درهم شكستن آنان عدّه و عده گرد مى‌آوريد، از اين‌رو قوت و قدرت خود را در برابر او به كار گيريد و پيوند خويش را با او قطع كنيد.

شرح و تفسير او خطرناك‌ترين دشمن شماست‌

امام عليه السّلام در اين بخش از خطبه به نتيجه‌گيرى از داستان گمراهى و طرد شيطان بر اثر تكبّر و عصيان مى‌پردازد و به همگان هشدار مى‌دهد كه گرفتار سرنوشت او نشوند.

مى‌فرمايد: «اى بندگان خدا! از اين دشمن خدا (ابليس) بر حذر باشيد نكند شما را به بيمارى خويش (كبر و غرور و تعصّب) مبتلا سازد و با نداى خود شما را تحريك كند و لشكريان سواره و پياده‌اش را فرياد زند و بر ضد شما گرد آورد»؛ (فاحذروا عباد اللّه عدوّ