پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٣ - شرح و تفسير حوادث وحشتناكى در پيش است!

(گيرنده) است.

در هرحال آنچه درباره فزونى اموال حرام در آخر الزمان در اين بيان امام عليه السّلام آمده، در روايات ديگر نيز به وضوح به چشم مى‌خورد. از جمله در حديثى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله مى‌خوانيم: «أقلّ ما يكون في آخر الزّمان أخ يوثق به او درهم من حلال؛ كمترين چيزى كه در آخر الزمان پيدا مى‌شود برادر مورد اعتماد و درهمى از حلال است». [١]

از آنچه گفتيم روشن شد جمله بالا مفهوم پيچيده و ناشناخته‌اى ندارد كه جمعى از شارحان نهج البلاغه درباره آن به بحث پرداخته و احتمالات بعيد و ضعيفى داده‌اند.

سپس به مشكلات ديگر آن جامعه فاسد كه مردم بايد به حكم اجبار در انتظار آن باشند، پرداخته مى‌فرمايد: «اين امر هنگامى رخ مى‌دهد كه مست مى‌شويد بى‌آنكه شراب خورده باشيد، بلكه مست نعمت و فزونى امكانات هستيد و سوگند ياد مى‌كنيد بى‌آنكه مجبور باشيد و دروغ مى‌گوييد در حالى كه ناچار نيستند»؛ (ذاك حيث تسكرون من غير شراب، بل من النّعمة و النّعيم، و تحلفون من غير اضطرار، و تكذبون من غير إحراج).

اين بلاهاى سه‌گانه در هرجامعه‌اى باشد آن را به ويرانى مى‌كشد، ثروتمندان، مست ثروت شوند و خدا و خلق او را به فراموشى بسپارند كه مستى نعمت از مستى شراب خطرناك‌تر است. مستى شراب ممكن است با گذشتن يك شب پايان يابد ولى مستى نعمت ممكن است يك عمر باقى بماند همچنين قسم خوردن بى‌جهت، ارزش نام خدا را پايين مى‌آورد و دروغ گفتن بدون اجبار بر پايه‌هاى اعتماد را لرزان مى‌سازد و زندگى در چنين جامعه‌اى بسيار مشكل و طاقت‌فرساست.

و در پايان اين پيشگويى، چنين مى‌فرمايد: «و اين هنگامى خواهد بود كه بلاها شما را مى‌گزد و مجروح مى‌سازد آن‌گونه كه جهاز نامناسب شتر، پشت او را مى‌آزارد (و مجروح‌

[١]. بحار الانوار، جلد ٧٤، صفحه ١٥٧.