پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٨ - ترجمه

مى‌كند و به همگان هشدار مى‌دهد. شبيه اين سخن همان است كه در دعاى كميل مى‌گويد: «يا ربّ و انت تعلم ضعفى عن قليل من بلاء الدّنيا و عقوباتها و ما يجرى فيها من المكاره على اهلها على انّ ذلك بلاء و مكروه قليل مكثه يسير بقائه قصير مدّته فكيف احتمالى لبلاء الاخرة و جليل وقوع المكاره فيها و هو بلاء تطول مدّته و يدوم مقامه و لا يخفّف عن اهله؛ پروردگارا تو ناتوانى مرا در برابر كمى از رنج و عذاب دنيا و ناراحتيهايى كه در دنيا به اهل دنيا مى‌رسد مى‌دانى با اين كه درد و رنجى است كه زمانش كوتاه و بقايش كم و مدتش ناچيز است، پس چگونه طاقت عذاب آخرت و ناراحتيهاى شديد آن را دارم، حال آن كه مدت آن طولانى و بقايش زياد است و تخفيفى به مجازات‌شدگان داده نمى‌شود».

در ضمن از تعبيرات بالا چنين استفاده مى‌شود كه آتش دوزخ، موجودى هوشيار است و بر اثر خشم فرشته‌اى كه مالك دوزخ است به وحشت درمى‌آيد و به هرسو پرتاب مى‌شود، و نيز از تعبيرات فوق استفاده مى‌شود كه عذاب دوزخ هم جنبه جسمانى دارد كه سوزش آتش است و هم روحانى كه مجاورت و همنشينى با شيطان است.