پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٣ - شرح و تفسير پرورش در آغوش پيامبر

«مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ» [١] اين معنا با ظهور پيامبر اكرم از ميان رفت، زيرا غير از «مخلصين» كه منظور اولياى خاص خدا هستند، گروهى از مؤمنان قوىّ الايمان و صالح العمل نيز از پيروى شيطان سرباز زدند.

به هرحال اين گفتار، همانند روايات متعدّد ديگر كه بعدا به آن اشاره خواهد شد، نشان مى‌دهد كه موقعيت على عليه السّلام نسبت به پيامبر اكرم تا چه اندازه والا بوده است- او در همه‌چيز دوش‌به‌دوش پيامبر پيش مى‌رفت، فقط مقام نبوّت نداشت.

اين همان حقيقتى است كه در حديث «منزلت» كه به‌طور گسترده در كتب شيعه و اهل سنّت نقل شده، آمده است كه در جنگ تبوك هنگامى كه پيامبر، على عليه السّلام را به جاى خود در مدينه قرار داد و امام از جهت عدم شركت در جهاد ناراحت بود پيامبر حديث منزلت را بيان فرمود.

اين حديث طبق نقل ابن عباس كه در كتب معتبر اهل سنّت به عنوان يك حديث صحيح شناخته شده است، چنين است: «هنگامى كه رسول خدا براى غزوه تبوك آماده حركت شد و گروهى از مردم با آن حضرت بودند على عليه السّلام عرض كرد: من هم با شما بيايم، پيامبر فرمود: نه! على عليه السّلام گريست، رسول خدا فرمود: «أما ترضى أن تكون منّى بمنزلة هارون من موسى إلّا أنّه ليس بعدى نبىّ؛ آيا تو راضى نيستى كه نسبت به من همچون هارون (برادر موسى) نسبت به موسى باشى جز اينكه بعد از من پيامبرى نيست (اشاره به اينكه تمام مزاياى من جز مقام نبوت را دارا هستى)». سپس افزود: «إنّه لا ينبغى أن أذهب إلّا و أنت خليفتى؛ سزاوار نيست من بروم جز اينكه تو جانشين من باشى».

اين حديث را حاكم در مستدرك ذكر كرده و گفته است: سند حديث صحيح است و نيز ذهبى در تلخيص المستدرك آن را آورده و تصريح به صحّت آن كرده است. در كتب‌

[١]. حجر، آيه ٣٩- ٤٠.