پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١٠ - شرح و تفسير ويژگىهاى مهم قرآن

و نيز در ذيل آيه اوّل مى‌گويد: حتى به جهت طرفدارى از پدر و مادر و نزديك‌ترين نزديكان، در اجراى عدالت سستى نكنيد.

قابل توجه اينكه امام عليه السّلام عدالت را تشبيه به باغ و استخرهايى كرده كه باغ را آبيارى مى‌كند و به يقين جامعه‌اى كه عدالت در آن اجرا مى‌شود همان زيبايى باغ و خرّمى و طراوت ناشى از آبيارى كافى دارد و جامعه‌اى كه غرق ظلم و تبعيض گردد، به بيابان خشك و سوزان و خالى از آب و علف مى‌ماند.

در چهارمين جمله سخن از اساس و بنيان اسلام است كه در قرآن مجيد ديده مى‌شود، زيرا «اثافى» و «بنيان» به معناى ريشه‌ها و پايه‌هاست و طبق حديث معروف امام باقر عليه السّلام اسلام بر پنج پايه بنا شده است: نماز، زكات، حج، روزه و ولايت (جهاد، امر به معروف و نهى از منكر از توابع ولايت است)؛ «بنى الإسلام على خمسة اشياء؛ على الصّلاة و الزّكاة و الحجّ و الصّوم و الولاية» [١] و مى‌دانيم اصول اين فرايض الهى همه در قرآن مجيد به صورت گسترده آمده است.

در جمله پنجم سخن از حق است (حق به معناى گسترده آن‌كه تمامى حقوق الهى و انسانى و اجتماعى را دربرمى‌گيرد. امام مى‌فرمايد: «نهرها و زمينهاى آباد حق در قرآن است».

در ششمين و هفتمين و هشتمين جمله سخن از پايان‌ناپذيرى معارف و علوم قرآنى است كه هرچه از آن برگيرند كاستى نمى‌يابد و تا دامنه قيامت حقايق تازه‌اى براى انديشمندان و جويندگان و پويندگان راه خدا ارائه مى‌دهد، دليل آن هم روشن است؛ قرآن كلام خداست و كلام خدا همچون ذات خدا پايان‌ناپذير و نامحدود است، همان‌گونه كه در حديث پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله آمده است: «لا تحصى عجائبه و لا تبلى غرائبه؛ شگفتيهاى قرآن شمارش نمى‌گردد و غرائب آن هرگز كهنه نمى‌شود». [٢]

[١]. الكافى، جلد ٢، صفحه ١٨، باب دعائم الاسلام.

[٢]. همان، صفحه ٥٩٩.