شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٨٤
|
هوى هوى باد و شير افشان ابر |
در غم مااند يك ساعت تو صبر |
|
|
فى السّماء رزقكم بشنيدهاى |
اندر اين پستى چه بر چفسيدهاى |
|
ب ١٩٤٦- ١٩٤٠ تانستن: توانستن.
|
نه ستم رفت به من زو و نه تلبيسى |
كه مرا رشته نتاند تافت ابليسى |
|
(منوچهرى) كعبه لطف: اضافه مشبه به به مشبه.
به كعبه لطف پريدن: روى به درگاه حق آوردن.
دايه و مادر:
|
طفل يك روزه همىداند طريق |
كه بگريم تا رسد دايه شفيق |
|
|
تو نمىدانى كه دايه دايگان |
كم دهد بىگريه شير او رايگان |
|
|
گفت فليبكوا كثيراً گوش دار |
تا بريزد شير فضل كردگار |
|
١٣٧- ١٣٥/ ٥ بهانه جو: كه در پى بهانهاى است تا بر كودك لطف كند و او را شير دهد.
طفلِ حاجات: اضافه مشبه به به مشبه.
شير: استعارت از رحمت خدا.
ادعوا اللَّه: مأخوذ است از آيه «قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ.» (اسراء، ١١٠) ولى مناسبتر با مضمون بيت، آيه ٦٠ سوره غافر است. «وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» يا «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً.» (اعراف، ٥٥) هوى هوى: (اسم صوت) بانگ.
شير افشان ابر: شير استعارت از باران است.
فِى السَّماءِ رزقُكُم: مأخوذ است از آيه «وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ: و در آسمان است روزى شما و آن چه وعده داده مىشويد.» (ذاريات، ٢٢) چفسيدن: چسبيدن.
در بيتهاى پيش گفت خود خواهى، تن پرورى، بخل، و اين گونه صفتهاى زشت را كه مانعها براى رسيدن به درگاه حق است بايد دور ساخت. در اين بيتها مىگويد اگر خود