شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٥٧ - مثل

كركس: استعارات از مطامع دنيوى.

صبح كاذب: صبح دروغين روشنى كه پيش از دميدن سپيده صبح در افق شرق به طور عمودى پيدا شود و در تداول عامه از آن به «صبح دم گرگى» تعبير كنند.

(نظامى) و در اين بيتها صبح كاذب استعارت از دنيا و زيورهاى دنياوى است و نيز استعارت از دعويداران دروغين.

١٩٧٩- ١٩٧٦/ ٥ كاس: كاسه، جام مى.

ديده هفت رنگ: چشم ظاهر بين. چشمى كه هفت رنگ ظاهرى را مى‌بيند و آن سياه، خاكى، سرخ، زرد، سفيد، كبود، و زنگارى است كه به ترتيب به زحل تا ماه نسبت دهند.

(برهان قاطع)

١٠٤٢- ١٠٤١/ ٦ انقروى «هفت رنگ» را هفت پرده چشم گرفته، و بعض شارحان تفسيرهاى ديگر كرده‌اند كه بسيار دور مى‌نمايد.

رنگها: استعارت از تجلّيات ربوبى. «و طور هفتم را مهجة القلب گويند و آن معدن ظهور انوار تجلّيهاى صفات الوهيت است و سرّ و لقد كرّمنا بنى آدم.» (مرصاد العباد، ص ١٩٧) زيباييها و زيورهاى دنيا فريبنده است. بايد كوشيد تا هوس دسترسى بدان از دل دور شود. اين زيباييها فريبنده‌اى است ناپايدار، همچون صبح كاذب كه مى‌درخشد و ناآشنايان را به گمان صبح به راه مى‌كشاند و گمراه مى‌سازد. اگر ديده‌اى كه بدين رنگهاى‌