شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٩٠ - حلوا خريدن شيخ احمد خضرويه جهت غريمان به الهام حق تعالى

ب ٣٨٣- ٣٧٨ گفت پيغمبر ...: مأخوذ از حديث «ما مِن يَومٍ يُصبِحُ العِبادُ فِيهِ إلَّا مَلَكانِ يَنزِلانِ فَيَقُولُ احَدُهُما اللَّهُمَّ أعطِ مُنفِقاً خَلَفاً وَ يَقُولُ الآخِرُ اللَّهُمَّ أعطِ مُمسِكاً تَلَفاً: هيچ روز بندگان در آن بامداد نكنند جز آن كه دو فرشته فرود آيد. پس يكى گويد: خدايا انفاق كننده را جايگزينى بخش و ديگرى گويد: خدايا امساك كننده را نابودى (مال) ده.» (احاديث مثنوى، ص ٢٢) و نظير اين روايت با اندك اختلاف در الفاظ، در بحار الانوار (ج ٩٠، ص ٣٨١) از امالى صدوق آمده است و جمله آخر روايت چنين است: «اللَّهُمَّ عَجِّل لِلمُنفِق مالَهُ خَلَفاً وَ لِلمُمسِكِ تَلَفاً فَهذا دُعاؤُهُما حَتَّى تَغرُبَ الشَّمسُ.» ايدر: هميشه، دائماً.

خَلّاق: آفريننده.

اسماعيل وار: اشارت است به داستان اسماعيل (ع) كه چون ابراهيم بدو گفت: در خواب ديدم تو را قربانى مى‌كنم، ببين چه مى‌بينى. گفت: پدر آن چه تو را فرمان داده‌اند به جاى آر كه مرا از شكيبايان خواهى ديد. (نگاه كنيد به: سوره صافات، آيه ١٠٢) نيارد كردكار: كارگر نشود. در تفسيرها آمده است كه ابراهيم هر چند كارد بر گلوى اسماعيل ماليد نبريد.

شهيدان زنده‌اند: مأخوذ است از آيه‌ «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ: و مپنداريد آنان را كه كشته شدند در راه خدا مردگان، نه زندگان‌اند نزد پروردگارشان روزى داده مى‌شوند.» (آل عمران، ١٦٩)

٣٨٧٣- ٣٨٧٢/ ١ خلف: جايگزين، عوض.