بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٥٣٦ - نيوتن و انكسار نور

كلمه اضافه‌تر از مطلب دانشمندان اسلامى را نگفته است.

نظريه فرما

«فرما» يكى از رياضى دانان اروپا است، وى در بيان علت انعكاس نور مى‌گويد: شعاع نور وقتى از محيطى، داخل محيط ديگر شود، خط سير خود را طورى انتخاب مى‌كند كه كمترين وقت را براى رسيدن به مقصد صرف نمايد.

اين جمله به «قانون فرما» معروف شده است؛ ولى اين جمله در كتاب «تنقيخ المناظر» ابوالحسن فارسى در جلد دوم صفحه ١٣١ چنين آمده است: هنگامى كه نور با جسم شفاف غليظترى مصادف شود، اين غلظت مانع حركت نور در جهت اوليه است، از اين رو نور منعكس شده، در جهتى حركت مى‌كند كه نفوذش آسان باشد و چون راه سهل‌تر را انتخاب كرد، مسلماً زودتر به مقصد مى‌رسد[١].

نيوتن و انكسار نور

«نيوتن» در بيان علت انكسار نور مى‌گويد: شعاع نور وقتى از هوا داخل آب مى‌شود، مى‌توان حركت آن را در حقيقت مركب از دو حركت دانست: يك حركت عمود بر سطح آب و حركت ديگر: در امتداد افقى و مماس با سطح آب شعاع انكسار كه نتيجه اين دو حركت است.

بحث تجزيه و تركيب حركات يكى از مباحث مهم فيزيك و مكانيك را

[١] -« فاالضوء اذا صادف جسماً مشفاً اغلظ فانه لفظة يمانعه من النفوذ فى جهة حركة فيميل الى جهة هى اسهل نفوذاً».