بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ١٠٩ - آثار حفظ زبان

به غير ذكر خداى تعالى، لغو باشد و وقت بدان ضايع گردد.

«حسان بن ابى سنان» به غرفه‌اى گذشت كه نوساخته بودند، پرسيد كه چند روز است كه اين بنا نهاده‌اند؟ پس روى به نفس خود كرد و گفت: اى نفس مغرور! تو را به اين چكار، چرا سئوال بى معنا مى‌كنى؟ و نفس را با يك سال روزه گرفتن عقوبت كرد.

مى‌گويند: فقيه بزرگ، حضرت آيت‌العظمى بروجردى يك روز در هنگام بحث در يك مسئله فقهى درباره يكى از شاگردان خود عصبانى شد و سخن تندى به او گفت، پس از درس او را خواست و سخت از او دلجويى كرد، آنگاه با خداى خود پيمان بست كه يك سال تمام روزه بگيرد تا با جريمه شدن نفس با يك سال روزه، از چنان عملى براى هميشه مصون بماند.

سوم: حفظ اعمال صالحه است كه هر كه زبان نگه ندارد و سخن بسيار گويد، به ناچار در غيبت مردمان افتد و سخن بيهوده و غيبت، خود صاعقه‌اى است هلاك كننده كه گفته‌اند: مَثَل غيبت كننده، چون كسى است كه با منجنيقى حسنات خويش را به شرق و غرب دراندازد، و ديگر از حسنات تهى و خالى گردد.

نقل مى‌كنند كه به يكى از عرفا گفتند: فلان كس غيبت تو را كرد. آن عارف طبقى رطب نزد او فرستاد و گفت: شنيدم كه تو حسنات خود را به هديه نزد من فرستادى، خواستم كه آن را تلافى كرده باشم.

چهارم: ترك سخن كه ترك آن سلامت از آفت‌هاى دنيا است، و به تعبير ديگر حفظ كردن زبان از گفتارى كه خدايى نيست و ضربه از پى دارد.

بزرگان مى‌گويند: با زبان سخن مگو تا دندان‌هايت نشكند.

و ديگرى گفته: سفره زبان را پهن مكن، تا قدر و قيمتت از دست نرود.

پنجم: ذكر آفات آخرت وعاقبت آن است و در اين باب يك نكته بگويم: بدان‌