بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٣٣ - دورنمايى از وضع نفس
كرد و] رشد داد، رستگار شد. و كسى كه آن را [به آلودگىها و امور بازدارنده از رشد] بيالود [از رحمت حق] نوميد شد».
كلمه «الهام» در آيه شريفه، هم به معناى آگاهىها و معلومات فطرى، و هم به معناى وحى است، و «فجور» به معناى دروغ كه ريشه گناهان و به معناى معصيت و مخالفت حق و عدول از آن و فساد و كفر و زنا و خلاصه هر معصيتى است.
تقوا و پرهيز از گناه
«تقوا» به معناى اختيار نفس را در دست داشتن و در برابر هر گناه و فسادى خويشتندار بودن است، و البته بدون آگاهى و به اجرا گذاشتن مسائلى كه در ارتباط با پاكى نفس و كمال انسان است تقوا معنى ندارد.
آنچه از معناى آيه قبل استفاده مىشود چنين است: خداوند بزرگ هر كس را از طريق معلومات فطرى و نور وحى كه انبيا اعلام كننده آن هستند، عالم و شناساى تقوا ساخت، و طريق اجتناب از هر گناهى را پس از بازشناساندن گناه به او آموخت، و اين انسان است كه هر يك از دو راه خير و شر را از طريق الهام شناخته و هر كدام را كه بخواهد مىتواند انتخاب كند؛ ولى بايد بداند كه سعادت و رستگارى و فلاح و پيروزى در سايه پاكى نفس و محروميت از بهرههاى الهى معلول آلودگى اوست.
دورنمايى از وضع نفس
در زمينه زيبايى، زشتى، يا پاكى و آلودگى نفس، يا روشنى و تاريكىاش سخن بسيار است. بايد گفت از هنگام شروع زندگى آدمى در زمين به وسيله نوع انسان، بحث در پاكى و آلودگى نفس و علل و عوامل سلامت و مرض آن شروع شده و تاكنون ادامه دارد و باز هم ادامه خواهد يافت.