بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٥٣٥ - قوانين انعكاس و انكسار نور

زيرا اساس تئورى‌هاى ذره‌اى و موجى، متعلق به قبل از آنهاست نه متعلق به اروپا.

آقاى دكارت و هويكنس و نيوتن عين گفته‌هاى دانشمندان اسلامى راگفته‌در كلمات آنها با دانشمندان مسلمان هيچ تفاوتى نيست. تفسير دكارت نسبت به نور، انعكاس و انكسار آن عيناً گفته دانشمند عالى مقام اسلامى ايرانى خواجه نصيرالدين طوسى است كه در سال ٥٩٧ متولد شده است، خواجه در كتاب «تجريدالاسلام» مى‌فرمايد: به عقيده دانشمندان (كه خود او يكى از آنهاست) نور از اجسام ريزى تشكيل شده است كه از منبع جدا شده و به محل ديگر كه نور را مى‌پذيرد مى‌رسد[١].

فيزيك‌دانان اروپا، از زمان دكارت تاكنون، براى اين كه قوانين انعكاس نور را با فرض ذره‌اى تفسير كنند مى‌گويند: همانگونه كه توپ لاستيكى در موقع برخورد با ديوار منعكس مى‌شود، براى نور كه مانند ذره تصور مى‌شود، كيفيت انعكاس به آسانى قابل تطبيق است.

اين مطلب را «آلبرت انيشتن» در كتاب «سير تكاملى علم فيزيك» نوشته و اين بحث را به اروپاييان خصوصاً به دكارت نسبت داده است؛ اما با كمال معذرت از آقايان اروپاييان و غرب زدگان وحشت‌زده كه تمام برنامه آفرينش را مى‌خواهند از دريچه اروپا ببينند، اين مطلب را «كمال الدين ابوالحسن فارسى» در ٧٠٠ سال قبل در كتاب «تنقيخ المناظر» بيان كرده است كه مفاد عبارت او اين است:

همانطور كه اجسام طبيعى اگر از محل بلندى به زمين به جسم سختى برخورد كنند برمى‌گردند، يا اگر جسمى را به ديوار پرتاب كنيم برمى گردد؛ به همين ترتيب نور وقتى كه به اجسام صيقلى بتابد منعكس مى‌شود. خلاصه دكارت يك‌

[١] -« زعم بعض الحكماء ان الضوء اجسام صغار تنفصل من المضى و تنيل باالمستضى».