بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٤٥ - بيرونگرايان

باشد، آلوده يا مبرا و دور است. در صورت داشتن واقعيات با زياد و ثابت كردن آن مى‌كوشد و در صورت دچار بودن به رذايل در صدد علاج خود برمى‌آيد.

شادى و غم‌

اينجاست كه خوشحالى و غم واقعى به انسان دست مى‌دهد، خوشحالى از داشتن آنچه مولا بر او مى‌پسندد و غم به خاطر گرفتار بودن به برنامه‌هايى كه دوست از او متنفر است. آنان كه بدون شناخت خويش خوشحالى دارند خواه ناخواه دچار عجب و غرور و خودبينى مى‌شوند؛ بنابراين بدون شناخت خويش خوشحالى و يا غم معنا ندارد، به طور قطع كسى كه دچار آلودگى باشد ولى خود را خوشحال نشان دهد، انسان بدبختى است.

بيرون‌گرايان‌

اينان همان افرادى هستند كه با داشتن علم و دانش و آگاهى و اطلاع از بسيارى از امور، و با نفس آلوده به رذايلشان كتاب كيش شخصيت مى‌نويسند و در آن كتاب با تكيه بر آيات قرآن علل سقوط فرعون و طاغوت‌ها را به رشته تحرير مى‌كشند؛ ولى از خويشتن خود به كلى غافل و بى‌خبرند. بدبخت‌ها نمى‌دانند همان عواملى كه باعث هلاكت فرعون و هامان شد در خودشان در حد بالاترى وجود دارد. اينان خود را انديشه قرن، و عالم به چند علم مى‌دانند؛ ولى از علم لازم كه علم خودشناسى است كمترين بهره را ندارند، به همين خاطر است كه حاضرند مردمى را اسير خود كرده و از اسارت ملت به ارضاى هواهاى نفسانى برخيزند.

اين گونه افراد، از ضربه زدن به يك ملت، ريختن خون هزاران بى‌گناه، به اسارت كشيدن و سلب آزادى انسان‌ها، به خاطر آلوده بودنشان به رذايل اخلاقى‌