بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٦٨ - عبادت واقعى در قرآن

«اى اهل ايمان! از خدا پروا كنيد و دست‌آويز و وسيله‌اى [از ايمان، عمل صالح و آبروى مقرّبان درگاهش‌] براى تقرّب به سوى او بجوييد؛ و در راه او جهاد كنيد تا رستگار شويد».

«جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ»[١].

«با اموال و جان‌هايتان در راه خدا جهاد كنيد كه اگر دانا [ىِ به حقايق‌] باشيد اين براى شما بهتر است».

و نمونه‌هاى ديگرى از اين اوامر كه مربوط به اعضا و جوارح و موضوع علم فقه و يا علم شريعت است كه در صورت رعايت تقوا، اين اوامر به اجرا گذاشته خواهد شد. اگر اعضاى انسان ميدان بازيگرى‌هاى شيطان و طاغوت، هواى نفس و غرائز و شهوات سركش باشند، تسليم اوامر حق نخواهند شد.

علم شريعت معمولًا نزديك به هشتاد و چند كتاب از قبيل كتاب نماز، طهارت، زكات، اعتكاف، مزارعه، مضاربه، مساقات، ازدواج، طلاق، رضاع، لقطه (گمشده) سبق ورمايه، شفعه، صيد و ذباحه، وكالت، ضمان، حواله، جعاله، حدود، ديات، قصاص و... را تشكيل مى‌دهد.

دوم: عبادت باطن يا عبادت سرّ است كه مربوط به نفس، روان، روح و جان انسان است و منشأ قبول آن تقواى قلب، يا تقواى باطن است.

صبر، توكل، حلم، فتوّت، بصيرت، تواضع، جود، سخا، اخلاص، معرفت و... عبادت‌هاى باطنى است و نسبت به همه آنها در قرآن مجيد و روايات با امر تأكيد شده و هر انسان مكلفى به اين گونه عبادت، كه بدون شك ضامن حفظ عبادات ظاهرى است، مكلف است، و اين خط نورانى است كه انسان را در ميدان تزكيه قرار داده و از انسان موجودى والا و خدايى مى‌سازد.

[١] - توبه( ٩): ٤١.