بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٣٩١ - قاضى و قضاوت در اسلام

امام صادق ٧ مى‌فرمايد:

القُضاةُ ارْبَعَةٌ: ثَلاثَةٌ فِى النّارِ وَواحِدُ فِى الْجَنَّةِ رَجُلٌ قَضى‌ بِجَوْرٍ وَهُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِى النّارِ، وَرَجُلٌ قَضى‌ بِجَوْرٍ وَهُوَ لايَعْلَمُ فَهُوَ فِى النّارِ، وَرَجُلٌ قَضى‌ بِالْحَقِّ وَهُوَ لايَعْلَمُ فَهُوَ فِى النّارِ، وَرَجُلٌ قَضى‌ بِالْحَقِّ وَهُوَ يَعْلَمُ فَهُوَ فِى الجَنَّةِ[١].

«قضات چهار دسته‌اند؛ سه گروه آنان در آتش و يك دسته در بهشت‌اند:

كسى كه به ظلم قضاوت كند و بداند، كسى كه به ظلم قضاوت كند و نداند و كسى كه به حق قضاوت كند و نداند، هر سه در آتش‌اند، تنها كسى كه در بهشت است كسى است كه به حق قضاوت كند و به موارد قضا آگاه باشد».

و نيز فرمود:

مَنْ حَكَمَ فى دِرْهَمَيْنِ بِغَيْرِ ما انزَلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَهُوَ كافِرٌ بِاللَّهِ الْعَظيمِ‌[٢].

«كسى كه در دو درهم به غير قانون خدا قضاوت كند، نسبت به خداى بزرگ ناسپاسى ورزيده است».

قاضى در تمام زمينه‌هاى قضاوت، بايد متكى به قرآن و روايات باشد و گرنه مرتكب گناهى بزرگ شده است. در قرآن آمده است كسانى كه به غير قانون خدا حكم كنند كافر، ظالم و فاسقند.

آرى! حكم برخلاف قواعد الهى، حكمى ظالمانه و كافرانه است، و زبان حاكمِ به غير مقررات خدا، دچار عذاب سختى خواهد شد؛ امام صادق ٧ در اين زمينه مى‌فرمايد:

[١] - كافى: ٧/ ٤٠٧، باب اصناف‌القضاة، حديث ١؛ تهذيب‌الاحكام: ٦/ ٢١٨، باب ٨٧، حديث ٥.

[٢] - كافى: ٧/ ٤٠٨، باب من حكم بغير ما انزل اللَّه، حديث ٢؛ وسائل الشيعه: ٢٧/ ٣١، باب ٥، حديث ٣٣١٣٧.