بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ٢٦ - جستارى در مسئله خودشناسى

جستارى در مسئله خودشناسى‌

جستارى در مسئله خودشناسى‌بنا بر نقل قرآن كريم و روايات اهل بيت :، ريشه و اساس بسيارى از فضايل و برجسته‌گى‌هاى اخلاقى «خودشناسى» است.

اگر انسان خود را بشناسد و به موقعيت عالى خود پى ببرد و بداند كه كيست و در كجاست و به كجا مى‌رود، به بسيارى از حقايق پى برده و در ساختن شخصيت خود، نهايت كوشش و فعاليت را خواهد نمود.

انسان با شناخت خويش به اين نتيجه مى‌رسد كه بايد داراى چه آراستگى‌هايى باشد و از چه برنامه‌هايى دورى نمايد؛ و نيز به اين معنى پى خواهد برد كه كمالش در چيست و سقوطش بسته به چه عواملى است.

انسان با خودشناسى مى‌تواند به كمبودهاى خويش آگاه شده و به امراض روحى و فكرى خود علم پيدا كند، و مى‌فهمد كه داراى چه خلأهايى است؛ بنابراين به دنبال جبران كمبودها، علاج امراض و پر كردن خلأهاى درونى خود برخواهد آمد.

مسئله خودشناسى آنقدر مهم است كه اميرمؤمنان ٧ آنان كه در مقام خودشناسى هستند را ستوده و مى‌فرمايد:

رَحِمَ اللَّهُ امْرءً عَرَفَ قَدْرَهُ وَلَمْ يَتَعَدَّ طَوْرَهُ‌[١].

«خدا مشمول رحمت قرار دهد كسى را كه اندازه و قدرش را بشناسد و قدم از مرزش فراتر ننهد».

[١] - غرر الحكم: ٢٣٣، حديث ٤٦٦٦؛ شرح نهج البلاغه: ١٦/ ١١٨.