بر بال انديشه - انصاريان، شيخ حسين - الصفحة ١١١ - آفات خطرناك زبان

ترس، برهنگى، گرسنگى، تشنگى، از بهشت منقطع، از نعمت محبوس.

چهارم: ملامت و توبيخ بى حد، كه: چرا گفتى؟ و به چه سبب گفتى؟ و حجت منقطع شد. گفته‌اند:

ايَّاكَ وَالْفُضُولَ فَانَّ حِسابُهُ يَطُولُ.

«سخن اضافه از حق مگو كه حساب آن طولانى است».

آفات خطرناك زبان‌

كتاب‌هاى مهم اخلاقى آفات زبان را در بيست مورد شمرده‌اند، و در محور هر يك از آفات به شرح و بسط مسئله اقدام كرده‌اند. در اين مقال به ذكر عناوين بيست گانه اكتفاء كرده و تفصيل آن را به مطالعه و تحقيق خوانندگان واگذار مى‌كنيم:

١- سخن گفتن، در چيزى كه سود و منفعت براى شنونده ندارد.

٢- اضافه و زيادى گفتن در حدى كه، باعث رنج و زحمت ديگران شود.

٣- باطل گفتن.

٤- مراء و مجادله كردن.

٥- پيچيده و مغلق گفتن، در حدى كه مستمع نتواند از گفتار استفاده كند. به تعبير ديگر: هنرنمايى كردن براى نشان دادن شخصيت علمى خويش.

٦- فحش و ناسزا و بد گويى.

٧- بى جا لعنت كردن مردم.

٨- غنا.

٩- شوخى.

١٠- مسخره و استهزاء كردن مردم.

١١- سخن گفتن به صورتى كه در مردم ايجاد دشمنى كند.