ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٤٥٦ - باب هفتاد و چهارم در باره صدق

او داد، نفعى عايد او نشد و غير خسران ابد و وبال سرمد، چيزى بر دروغ او مترتّب نشد و به حضرت آدم عليه السّلام نيز به سبب تصديق او نقصانى نرسيد، چرا كه او دروغ را مؤكّد به قسم ساخت و دروغ را به لباس صدق، تلقين آدم كرد، و او از مقتضاى جبلّت خود منحرف نشد و ميل به باطل نكرد، لهذا در نبوّت او خللى راه نيافت.

چنان كه مى‌فرمايد كه:

و افاد آدم عليه السّلام بتصديقه كذبه بشهادة الملائكة بنفى عزمه، عمّا يضادّ عهده في الحقيقة على معنى، لم ينتقض من اصطفائه بكذبه شيئا

يعنى: تلقين كرد ابليس به حضرت آدم عليه السّلام دروغ را به لباس صدق، و خود را چنان به او نمود كه آنچه راست مى‌گويد.

مؤيّد اين مقال و مؤكد اين آنكه شهادت دادند ملائكه كه نيافتيم ما حضرت آدم را كه به خواهش نفس و ميل طبع خود، مخالفت امر الهى كرده باشد. بلكه ارتكاب او، اكل شجره منهيّه را از آن جهت بود كه كذب بعد از آنكه وجود نداشت و معدوم صرف و ليس محض بود، شيطان او را ابداع كرد و از براى فريب حضرت آدم، اين خصلت نامحمود را از براى اغواى آن محمود از مكمن غيب، به ظهور آورد و اين بدعت را مؤكّد به قسم نيز ساخت و از اين راه فريب آدم داد و اين منافى نبوّت و قرب الهى نيست، چنان كه گذشت.

فالصّدق صفة الصّادق، و حقيقة الصّدق ما يقتضى تزكية اللَّه لعبده، كما ذكر عن صدق عيسى عليه السّلام في القيامة بسبب ما اشار إليه من صدقه، و هو مرآة للصّادقين من رجال امّة محمّد صلّى اللَّه عليه و آله‌

يعنى: صداقت و راستى، صفتى است و زينتى است از براى صادق، و صادق را در روز قيامت به اين صفت صدق مى‌خوانند، و نيز حضرت بارى عزّ اسمه، در روز قيامت، صادقان را به صفت صدق مدح و ثنا خواهد كرد. چنان كه حضرت عيسى عليه السّلام را به «مرآة الصّادقين» مدح مى‌كنند و صادقان امّت پيغمبر ما را عليه السّلام به‌