ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٨

كه در وقت دخول اوقات نماز، به بلال مى‌فرموده است كه:

«ارحنا يا بلال».

، يعنى:

به راحت انداز ما را اى بلال، يعنى: اذان گو تا ما به عبادت حقّ كه راحت و لذّت ما در او است، مشغول شويم. از براى زيادتى توضيح، از براى هر كدام از اصول ثلاثه، مثالى ذكر كرد و گفت:

و مثال هذه الأصول الثّلاثة: كالحرم و المسجد و الكعبة

يعنى اصول ثلاثه كه ذكر شد، مانند حرم (كعبه) و مسجد الحرام و كعبه‌اند.

فمن دخل الحرم امن من الخلق‌

يعنى: هر كه خوف الهى دارد، مانند كسى است كه داخل حرم كعبه شده باشد، چنان كه او از آزار مردم ايمن است، صاحب خوف الهى هم به سبب خوف الهى و به سبب اتيان به اوامر و نواهى، از عذاب الهى ايمن است.

و من دخل المسجد امنت جوارحه ان يستعملها في المعصية

يعنى: چنان كه هر كه داخل مسجد الحرام مى‌شود، ايمن است اعضا و جوارح او از ارتكاب معصيت، همچنين كسى كه صاحب رجا و حسن ظنّ است به حضرت بارى (عزّ اسمه)، ايمن است اعضا و جوارح او، از ارتكاب معصيت، چرا كه رجائى كه ممدوح است، رجائى است كه از خوف الهى خالى نباشد و خوف الهى مانع است از ارتكاب قبايح و مناهى، اين شرح بنا بر آن است كه: لفّ و نشر مرتّب باشد و فقره اوّل از براى خوف باشد و ثانى از براى رجا و ثالث از براى حبّ، هر چند كه ثانى از براى ثالث مناسب‌تر است، و ممكن است كه مجموع سه چيز، از براى هر كدام از خوف و رجا و محبّت باشد و اين احتمال ظاهرتر است، چنان كه معلوم است.

و من دخل الكعبة امن قلبه من ان يشغله بغير ذكر اللَّه‌

يعنى: چنان كه هر كه داخل كعبه مشرّفه مى‌شود، ايمن است دل او از توجّه‌كردن‌