ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٣٦٧ - باب پنجاه و نهم در باره مقتضيات اقتداء

و باز نيست اقتدا به محض انتساب نسبى به يكى از اولياى دين و حكماى راسخين و ائمّه هادين، بلكه عمده اطاعت و بندگى است. و اگر انتساب نسبى نيز با حسبى جمع شود، بهتر. و اين حديث ردّست بر جمعى كه منكر نسخند و مى‌گويند:

به حسب اختلاف ازمان و اعصار، نسخ در شرايع و احكام راه نمى‌يابد و در هر عصرى اقتدا بر مقتداى خاصّى لازم نيست و خصوصيّت بعضى دون بعضى دخل ندارد. و همچنين ردّست بر جمعى كه عقل را مستقلّ مى‌دانند و متابعت عقل مى‌كنند و شرع و ملّت را مناط اعتبار نمى‌دانند.

قال اللَّه تعالى:

چنان كه خداوند عالم در قرآن مجيد فرموده كه:

يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ. (اسراء ٧١) اى من كان اقتدى بمحقّ قبل و زكّى‌

حضرت شيخ در تفسير آيه مى‌فرمايد كه: در روز قيامت مى‌خوانيم ما هر كسى را به امام ايشان، اگر امام و پيشواى ايشان، در دنيا امام حقّ باشد افعال و اعمال ايشان را قبول مى‌كنيم، و اگر متابعت امام باطل كرده باشند، عملهاى ايشان را ردّ مى‌كنيم.

قال اللَّه تعالى: فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ. (مؤمنون- ١٠١)

و نيز خداوند عالم در قرآن مجيد فرموده است كه: هر گاه دميده شود صور اسرافيل و قيامت قائم شود، مدار به عمل صالح است و از همه كس در آن روز از عمل مى‌پرسند و از هيچ كس نسب نمى‌پرسند كه پسر كيستى؟ و پدر كيستى؟ و به كه منسوبى؟ بلكه مناط اعتبار در آن روز، عمل صالح است و از عمل سؤال كرده مى‌شود.

در خبر است كه حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه: در شب معراج اسرافيل عليه السّلام را