ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٤٨٤ - باب هفتاد و هشتم در بزرگداشت برادران مؤمن

شرح‌

قال الصّادق عليه السّلام‌: التّوبة حبل اللَّه و مدد عنايته، و لا بدّ للعبد من مداومة التّوبة على كلّ حال‌

حضرت امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد كه: توبه و رجوع از گناه و نافرمانى حقّ، بندى است كه به وسيله او مجرمان و گناهكاران، نزديك مى‌شوند به رحمت الهى و مشمول لطف و عنايت ربّانى مى‌شوند، و لا بدّ و ناچار است آدمى را، از مواظبت و مداومت توبه در جميع حالات. چرا كه از جمله مقدّمات عفو و غفران الهى آن است كه، بنده در هيچ حالى از حالات خود را از تقصير برى ندانسته، همواره از هجوم جنود معاصى، خود را به حصن حصين انابت و مأمن استغفار كشد و آتش خشم و سخط الهى را به قطرات اشك ندامت و اعتذار فرو نشاند.

و مؤيّد اين مقال كلام حضرت امير است عليه السّلام و مضمونش آنكه: بود در روى زمين، دو امان از عذاب الهى، برداشته شد يكى از آن كه پيغمبر خداى صلّى اللَّه عليه و آله باشد و امان ديگر كه مانده است و خواهد بود تا روز قيامت، توبه و طلب آمرزش است از خداى تعالى. چنان كه خداوند عزّت فرموده كه: نيست آنكه من كه خداوندم، عذاب كنم امّت تو را و تو اى پيغمبر در ميان ايشان باشى، و نيست آنكه من عذاب كنم ايشان را و حال آنكه ايشان طلب آمرزش كنند.

فكلّ فرقة من العباد لهم توبة، فتوبة الانبياء من اضطراب السّرّ، و توبة الاولياء من تكوين الخطرات، و توبة الاصفياء من التّنفّس، و توبة الخاصّ من الاشتغال بغير اللَّه، و توبة العامّ من الذّنوب، و لكلّ واحد منهم معرفة و علم في اصل توبته و منتهى امره، و ذلك يطول شرحه هاهنا

مى‌فرمايد كه: هر صنف از اصناف انسان را توبه‌اى است مخصوص به او، كه‌