ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٣٤ - باب هفدهم در تعريف آداب تشهد

پس باش خدا را بنده شكركننده به قول و دعوى، يعنى: به زبان و دل.

و صل صدق لسانك بصفاء سرّك‌

يعنى: موافق كن شكر زبان را به صفاى سرّ، كه شكر قلبى باشد. يعنى: چنان كن كه همچنان كه به زبان، اداى شكر او مى‌كنى، به دل هم اذعان و اعتقاد داشته باشى و از صميم قلب متوجّه ذكر او باشى.

فانّه خلقك فعزّ و جلّ ان تكون ارادة و مشيّة لاحد إلّا بسابق ارادته و مشيّته، فاستعمل العبوديّة في الرّضا بحكمته، و العبادة في اداء اوامره، و قد امرك بالصّلاة على نبيّه محمّد صلّى اللَّه عليه و آله، فاوصل صلاته، بصلاته و طاعته بطاعته، و شهادته بشهادته‌

يعنى: چون خداوند عالم، خلق كرده است تو را و بنده اويى، پس چنان كن كه اراده تو موافق اراده او باشد. چنان كه اراده الهى و خواهش او، بندگى و اطاعت تو است. و مى‌خواهد كه اكثر اوقات، بلكه هميشه به ذكر او باشى و لمحه‌اى از او غافل نباشى. پس سعى كن كه تو هم چنين باشى. تا شرط بندگى في الجمله به عمل آمده باشد. و اگر به زبان دعوى بندگى كنى و آنچه لازم بندگى است به عمل نيارى، پس كاذب خواهى بود و منافق، و كذب و نفاق با مولاى حقيقى، موجب خسران دارين است. و هر گاه دانستى كه هيچ كس قدرت بر هيچ چيز ندارد و همه چيز منوط به حكمت و مصلحت است و وابسته به قدرت و مشيّت الهى است. پس هر چه در باره تو كرده از غنا و فقر و صحّت و مرض، به او راضى باش، كه مصلحت تو در او است. و از حكيم على الاطلاق، بد صادر نمى‌شود. و نيز در اتيان اوامر، آنچه شرط بندگى است، به عمل آر. و صلاة بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله از آن جمله است. چنان كه آيه كريمه: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً (احزاب- ٥٦)، شاهد بر اين است، پس وصل كن صلاة خدا را، كه عبارت از آيه كريمه مذكوره باشد، به صلاة بر پيغمبر. يعنى: هر گاه به اين آيه يا به امثال اين آيه‌