ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٢٩٧ - باب چهل و ششم در آداب سخن گفتن

مى‌فرمايد كه: نيست هيچ عبادتى بر اعضا و جوارح، سبك‌تر از روى مئونت و فاضلتر از روى قدر و مرتبه نزد خداوند عالم از كلامى كه در رضاى خدا و از براى رضاى خدا گفته شود و متضمّن نشر نعمتهاى ظاهرى و باطنى الهى باشد در ميان مردمان.

أ لا ترى انّ اللَّه عزّ و جلّ، لم يجعل فيما بينه و بين رسله معنى يكشف ما اسرّ اليهم من مكنونات علمه، و مخزونات وحيه غير الكلام، و كذلك بين الرّسل و الامم‌

يعنى: آيا نمى‌بينى كه نگردانيده است جناب عزّت در ميان خود و پيغمبران خود و همچنين ميان پيغمبران و امّتهاى ايشان هيچ چيز را وسيله ظهور مكنونات و مخزونات وحى خود غير كلام را. يعنى: شرافت مرتبه كلام از اينجا ظاهر مى‌شود كه به وسيله كلام مخزونات علم الهى به انبياى او مى‌رسد و از ايشان به امّتهاى ايشان سمت ظهور مى‌يابد.

فثبت بهذا انّه افضل الوسائل، و الطف العبادة

و به همين ثابت شد كه كلام، فاضلترين وسيله‌ها است و لطيف‌ترين عبادت است.

و كذلك لا معصية اشغل على العبد، و اسرع عقوبة عند اللَّه، و اشدّها ملامة، و اعجلها سامة عند الخلق منه‌

چون جهات خوبى كلام را ذكر كرد، جهات بدى او را نيز مى‌خواهد بيان كند.

مى‌فرمايد كه: از جمله بدى كلام اين است كه هيچ معصيتى در ترتّب مفاسد، بدتر از كلام نيست. چه، گاه باشد كه به يك گفتن، جان و مال جمعى در خطر باشد. و ديگر آنكه وبال و عقاب گفتن، زودتر از ساير معاصى به آدمى مى‌رسد. چه به يك كلمه ردّه، يا استخفاف شرع، استحقاق خلود جهنّم بهم مى‌رسد، و ساير