ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٣٢٦ - باب پنجاه و دوم در نكوهش طمع

شرح‌

قال الصّادق عليه السّلام‌: بلغنى أنّه سئل كعب الاحبار: ما الاصلح في الدّين؟

و ما الافسد؟ فقال: الاصلح الورع، و الافسد الطّمع، فقال له السّائل:

صدقت يا كعب الاحبار

حضرت امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد كه: از كعب الاحبار كه يكى از علماى نصارى است، پرسيدند كه: از براى نجات روز قيامت، چه چيز اصلح است؟ و چه چيز افسد؟ كعب جواب داد: اصلح از براى آخرت، ورع است و پرهيزگارى و دورى از منهيّات و شبهات، و افسد طمع است، يعنى: چشم طمع از غير خدا داشتن، سائل گفت: راست گفتى.

و الطّمع خمر الشّيطان يستقى بيده لخواصّه، فمن سكر منه لا يضحو إلّا في اليم عذاب اللَّه، و مجاوره ساقيه‌

مى‌فرمايد كه: طمع، شراب شيطان است، مى‌دهد شيطان اين شراب طمع را به خواصّ خود. پس هر كه از شراب طمع مست شد، ديگر به هوش نمى‌آيد مگر وقتى كه با ساقى كه شيطان است، داخل جهنّم شود و در جهنّم همسايه هم باشند.

و لو لم يكن في الطّمع سخط إلّا مشاراة الدّين بالدّنيا لكان عظيما

مى‌فرمايد كه: اگر نباشد در طمع هيچ عيبى غير خريدن دنيا به آخرت، بس است از براى بدى طمع. چه جاى آنكه با اين قباحت متضمّن غضب الهى هم باشد. و بعضى از مصحّفين «مشاراة» را «مثاراة» به ثاى مثلّثه مى‌خوانند، كه به معنى ايثار و اختيار باشد و اين بسيار دور است و مناسب آيه تاليه هم نيست، چنان كه معلوم است.

قال اللَّه تعالى: أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى‌ وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ. (بقره- ١٧٥).