ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٥٧ - باب نوزدهم در تعريف آداب دعا

روزه و ادراك گرسنگى، حال فقرا و اهل مسكنت، بر او ظاهر مى‌شود، و مى‌داند كه ايشان چه مى‌كشيده‌اند و چه مى‌كشند. و اين باعث رقّت قلب و احسان نمودن به ايشان مى‌شود.

و زيادة التّضرّع و الخشوع و البكاء

فايده ديگر، زياد شدن تضرّع و خشوع است. چرا كه روزه، باعث قلّت كدورت و تخفيف تيرگى دل است و جلاى دل، موجب تضرّع و خشوع است. و تضرّع و خشوع، موجب قرب الهى است. و نيز باعث زيادتى رسوخ التجا است به جناب عزّت. چرا كه روزه موجب صفا و جلاى دل است، و جلاى دل، موجب انس به بارى و قطع از مخلوق است. چنان كه مى‌فرمايد:

و حبل الالتجاء إلى اللَّه‌

يعنى: روزه، باعث زيادتى التجا است به بارى تعالى چنان كه معلوم شد.

و سبب انكسار الشّهوة

و نيز روزه، سبب شكستن شهوت و خواهشهاى نفسانى است.

و تخفيف الحساب، و تضعيف الحسنات‌

و نيز روزه، موجب سبكى حساب روز قيامت است و دو چندان شدن حسنات است. چرا كه در روزه، نعمت الهى كمتر صرف مى‌شود، و از خوردن و آشاميدن روز فارغ است. پس حساب او در روزه، سبك‌تر است. يا آنكه به بركت اين ماه، حساب او را سبكتر كنند.

و وجه تضعيف حسنات يا از جهت همين وجه است، يا از جهت توابع روزه كه روزه كامل، مشتمل به آنها است. مثل زيادتى خضوع و خشوع در عبادات، و اتيان به مستحبّات، و احسان به فقرا، و زيادتى اذكار و تلاوت قرآن، و مانند اين‌ها.

و فيه من الفوائد ما لا يحصى، و كفى ما ذكرنا منه لمن عقل و وفّق‌