ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٨٤ - باب بيست و چهارم در فوايد عزلت

موجب انحراف ايشان نشود، چرا كه مقتضاى طبايع، مختلف است و طريق سلوك با هر كدام، مخالف ديگر. و به اندك عدم رعايت، رنجش خاطر، كه منافى الفت و خلطت است، بهم مى‌رسد.

سوم- سلامت عيش است. يعنى: در عزلت و گوشه‌گيرى، زندگى است از روى رفاهيّت و جمعيّت خاطر، نه تردّد مردم است نزد او، تا محتاج به خدم و حشم و فرش و اثاث البيت باشد، نه تردّد او است نزد مردم، تا محتاج به تناسب وضع خود باشد به وضع ايشان، تا باعث نفرت ايشان نشود.

و نيز عزلت، موجب شكستن سلاح شيطان است. چرا كه قوّت شيطان به انسان، به اختلاط و آميزش به ايشان، حاصل مى‌شود. و هر گاه اختلاط نباشد، شيطان در برابر او، به مثابه دشمن سلاح شكسته است، و از او كارى بر نخواهد آمد. و نيز در عزلت، اجتناب از هر شرّ و بدى است. و نيز در او راحت ازمان و اوقات است، يعنى: گذارش زمان به او در نهايت استراحت و آسودگى است، به خلاف اختلاط با مردم، كه به هر صداى پائى توقّع كدورتى است و به هر فرياد نائى، انتظار زحمتى.

و ما من نبىّ و لا وصىّ إلّا و اختار العزلة في زمانه، امّا في ابتدائه، و امّا في انتهائه.

مى‌فرمايد كه: نبوده است هيچ پيغمبرى و نه وصىّ پيغمبرى، كه در وقتى از اوقات، اختيار عزلت نكرده باشد، يا در مبادى احوال يا اواخر.