ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ٤٠١ - باب شصت و چهارم در آداب امر به معروف و نهى از منكر

و يقال له: يا خائن ا تطالب خلقى بما خنت به نفسك، و ارخيت عنه عنانك‌

و مى‌گويد جناب احديّت، به اين واعظان غير متّعظ كه: اى خائنان بدكار، و اى خيانتكاران ضايع روزگار، آيا طلب مى‌كنيد از بندگان من آنچه به خود كرده‌ايد.

يعنى: چنان كه خيانت به نفس خود كرده‌ايد و فريب خود داده‌ايد، مى‌خواهيد كه فريب ايشان نيز بدهيد و از براى تحصيل مآرب و حاجات خود، ارخاى عنان به ايشان مى‌كنيد و مى‌خواهيد كه ايشان را از راه ببريد!؟

روى انّ ابا ثعلبة الخشنىّ سال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله: عن هذه الآية: يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ. (مائده- ١٠٥)

روايت است كه أبو ثعلبه روزى از حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله، از معنى آيه پرسيد.

قال صلّى اللَّه عليه و آله‌: و امر بالمعروف و انه عن المنكر، و اصبر على ما اصابك، حتّى اذا رايت شحّا مطاعا، و هوى متّبعا، و اعجاب كلّ ذى راى برايه، فعليك بنفسك، و دع عنك امر العامّة

حضرت در جواب سائل فرمود كه: امر كن و ترغيب نما مردمان را به واجبات و مستحبّات، و منع كن و بازدار بدكاران را از محرّمات و منهيّات، و صبر كن بر مكاره و مصائب، هر چه به تو رسد، و هرگز خود را از اين شغل امر معروف و نهى منكر فارغ مدار، مگر وقتى كه بيابى مردمان را حريص بر دنيا و مطيع نفس امّاره، و به رأى و اعتقاد خود، مستقلّ باشند و گوش به سخن علما نكنند، و وعظ و نصيحت در ايشان اثر نكند، پس در اين وقت بر تو است كه دست از امر معروف و نهى از منكر، كشيده دارى و ملازم اصلاح نفس خود باشى.

ممكن است كه مراد اين باشد كه به امر معروف و نهى منكر مشغول باش، تا وقتى كه بيابى نفس خود را مثل ديگران موصوف به صفات ذميمه، كه ديگر امر