ترجمه و شرح مصباح الشريعة - گيلاني، عبدالرزاق - الصفحة ١٤٧ - باب نوزدهم در تعريف آداب دعا

سعادت دنيا و آخرت. و ديگر چه حاجت از خدا بخواهد كه فوق اين مرتبه و به از اين مرتبه باشد؟! «رزقنا اللَّه الوصول إليها».

فان لم تأت بشرائط الدّعاء فلا تنتظر الاجابة، فانّه يعلم السّرّ و اخفى، فلعلّك تدعوه بشي‌ء قد علم من نيّتك خلاف ذلك‌

مى‌فرمايد كه: اگر تو بجا نيارى شرايط دعا را، پس انتظار مكش و توقّع مدار اجابت دعا را، چرا كه جناب عزّت «عزّ شأنه»، «عالم السّرّ و الخفيّات» است و مى‌داند كه تو شرايط دعا بجا نياورده‌اى. و استعداد و قابليّت از براى افاضه آنچه طلبيده‌اى بهم نرسانده‌اى، و با فقد شرط و عدم استعداد، وجود مشروط معقول نيست. پس سبب عدم اجابت، تقصير خود است كه قابلى، نه نقصان فاعل كه جواد مطلق است.

و نيز از جمله اسباب اجابت دعا زمان دعا است. مثل شب جمعه يا روز جمعه.

حديث است كه پروردگار عالم در هر شب جمعه، از اوّل شب تا طلوع فجر، ندا مى‌كند به بندگان خود از فوق عرش كه: آيا نيست بنده مؤمنى كه بخواند مرا در اين وقت و حاجتى از من خواهد، خواه حاجت دنيا و خواه حاجت آخرت، كه تا من حاجت او را بر آرم و مطلب او را روا كنم؟ و آيا نيست بنده مؤمنى كه در اين وقت از گناهان خود، توبه كند و به من بازگشت نمايد، تا من بيامرزم او را و توبه او را قبول كنم؟ آيا نيست بنده مؤمنى كه معاش او تنگ باشد و از من بخواهد وسعت معاش را، تا من اجابت كنم او را؟ و آيا نيست صاحب كوفتى كه از من سؤال كند صحّت خود را، تا من او را صحّت بخشم و عافيت كرامت فرمايم؟ و يا محبوس باشد تا او را خلاصى دهم، يا ظلم كسى به او رسيده باشد، تا او را از ظلم ظالم نجات دهم؟ و از جمله اوقات دعا، اوّل وقت زوال جمعه است و آخر روز جمعه و در هنگام غروب، كه نصف قرص غايب و نصف ظاهر باشد.

و نيز از جمله اسباب اجابت دعا، خصوصيّت مكان است، مثل عرفه. چنان كه حديث است كه حضرت بارى تعالى، در آن روز ندا مى‌كند به ملائكه آسمان‌