پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨ - نيّات شما را مىداند

ما فى‌ صُدُوْرِكُمْ اوْ تُبْدُوْهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ‌.

«و (نيز) از آنچه در آسمانها و زمين است»: وَ يَعْلَمُ ما فى‌ السَّمواتِ وَ ما فى‌ الْارْضِ‌.

اين آيه نيز هشدارى است به انسان‌ها كه با بهانه‌جوئى‌ها (مانند بهانه تقيّه كه در آيه قبل از آن آمده است) شانه از زير بار وظائف و مسئوليت‌هاى خود خالى نكنند، چرا كه طرف حساب آنها كسى است كه نه فقط اسرار نهفته دل‌ها را مى‌داند، بلكه از تمام اسرار آسمان و زمين با خبر است.

همين معناى در آيه ٢٨٤ سوره بقره نيز آمده است، منتها در آنجا مى‌فرمايد:

«اگر آنچه را در دلهايتان داريد، آشكار سازيد يا پنهان، خداوند شما را مطابق آن، محاسبه مى كند»: وَ انْ تُبْدُوا ما فى‌ انْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ‌.

مسلّم است محاسبه فرع بر علم و آگاهى است، و تعبير «صُدُوْر» (سينه‌ها) در آيه قبل به معناى نفوس است، به قرينه اين آيه، و از آنجا كه قلب در سينه نهفته شده، و حركات اين قلب رابطه نزديكى با بقاءِ حيات انسان دارد، و علاوه بر اين هرگونه تغييرى در روح انسان تأثيرى در همين قلب مى‌گذارد، در آيات قرآن مجيد قلب به معناى روح و جان به كار رفته است.

به تعبير ديگر هرگونه احساس روحى به انسان دست مى‌دهد مانند عشق و تنّفر، حب و بغض، شادى و غم، ترس و وحشت، آرامش و آسودگى خاطر، كتمان و اظهار، نخستين بازتاب آن از نظر جسمى در قلب او خواهد بود، و ضربان قلب و فشار و آرامش قلب بازگو كننده آن پديده روحى در جسم انسان‌