پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٥ - قرآن و مصائب خود ساخته

١. ما اصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما اصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ‌: « (آرى،) آنچه از نيكى به تو مى رسد، از طرف خداست؛ و آنچه از بدى به تو مى رسد، از سوى خود توست». [١]

جالب اين‌كه مخاطب در اين آيه شخص پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله، و براى تأكيد و اهميّت موضوع است، جائى كه پيامبر صلى الله عليه و آله چنين باشد تكليف ديگران روشن است، وگرنه معلوم است پيامبر صلى الله عليه و آله كارى نمى‌كند كه گرفتار مصيبتى خود ساخته شود.

اين‌كه حسنات را به خدا نسبت مى‌دهد، به خاطر آن است كه خداوند تمام امكانات آن را در اختيار انسان گذاشته، و اين‌كه سيئات را به خود انسان نسبت مى‌دهد، به خاطر آن است كه اين امكانات را از اهدافى كه خدا آنها را به خاطر آن آفريده منحرف مى‌سازد، وگرنه از آن جهت كه مسبب الاسباب او است همه را مى‌توان به او نسبت داد.

شايد به همين جهت در بعضى از آيات قرآن همه آنها به خدا نسبت داده شده است. بنابراين تفاوت به خاطر، جهات بحث و زاويه‌هاى ديد است (دقّت كنيد).

نمى‌توان انكار كرد كه بسيارى از حوادث دردناك زندگى انسان از خود او سرچشمه مى‌گيرد، مثلًا بسيارى از بيمارى‌ها به خاطر بى‌اعتنائى به اصول بهداشت و حفظ الصحة، و يا افراط در غذا و پرخورى، يا عدم دقّت در نظافت يا عدم تحرك و گوشه‌گيرى، يا عدم پرهيز از مناطق آلوده، يا اشخاص آلوده،

[١]. سوره نساء، آيه ٧٩.