پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٠ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

كه بعد از دعا مى‌گوئيم: آمين، مفهومش اين است كه خداوندا آن را تصديق كن، و تحقق بخش، و لذا آن را به معناى تقاضاى استجابت تفسير كرده‌اند، و نيز عرب به شترى كه مورد اطمينان است و سستى نمى‌كند و لغزش ندارد، امون مى‌گويد.

به هر حال هنگامى كه اين واژه به عنوان نامى از نام‌هاى خدا ذكر مى‌شود، و خدا را مؤمن مى‌ناميم به اين معنا است كه اولياء و دوستانش را امنيت مى‌بخشد، و به آنها ايمان مرحمت مى‌كند، بعضى نيز گفته‌انداز اين نظر است كه او نخستين كسى است كه به ذات پاكش ايمان دارد و آن را تصديق مى‌كند.

فخررازى در تفسير خود، اين احتمال را نيز ذكر كرده است كه مفهوم مؤمن بودن خداوند اين است كه پيامبرانش را از طريق اعطاء معجزه تصديق مى‌نمايد. [١] مرحوم كفعمى در مصباح اين احتمال را نيز ذكر كرده كه اين توصيف براى خداوند از اين نظر است كه وعده‌هاى خود را نسبت به بندگانش تصديق مى‌كند و تحقق مى‌بخشد، سپس حديثى از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند كه فرمود: «سُمِّىَ سُبْحانَهُ مُؤْمِناً لِأنَّهُ يُؤمِّنُ عَذابَهُ مَنْ اطاعَهُ»: «خداوند سبحان مؤمن ناميده شده از اين نظر كه مطيعان فرمانش را در برابر عذاب امنيت مى‌بخشد» بعضى ديگر از مفسّران نيز گفته‌اند مؤمن كسى است كه بندگانش را از ظلم و ستم خويش امنيت بخشد [٢] در تفسير روح‌البيان معناى جامعى براى آن ذكر شده كه غالب معانى فوق را در بر مى‌گيرد، و آن كسى است كه هيچ‌گونه امنيت و آرامش جز از ناحيه او حاصل نمى‌شود.

[١]. تفسير فخر رازى، جلد ٢٩، صفحه ٢٩٣.

[٢]. تفسير قرطبى، جلد ٩، صفحه ٦٥٢٥ (اين معنا را به عنوان يكى از احتمالات آورده است).