پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٧ - صفات فعل

تداوم يابد، و اينجا است كه مفهوم رزق، از مفهوم احسان و انعام و اعطاء و بهره و نصيب و انفاق جدا مى‌شود. [١]

جالب اين‌كه معادل رزق در فارسى همان واژه روزى است، يعنى انعام و بخشش كه هر روز مى‌رسد، و به طور مستمر در اوقات معين، شامل حال افراد مى‌شود.

ناگفته پيدا است كه روزى حقيقى، تنها چيزهايى است كه از طريق حلال به انسان مى‌رسد، و آنچه از طريق حرام باشد در حقيقت روزى كاذب است.

از آنچه گفته شد به خوبى استفاده مى‌شود كه رزق و روزى در مرحله بعد از خلقت و آفرينش انسان قرار گرفته و مربوط به تداوم حيات او در جنبه‌هاى مادى و معنوى است، و اين‌كه بعضى اصل وجود انسان يا قوا و استعدادهاى او را جزء روزى‌ها شمرده‌اند (مانند مرحوم كفعمى در مصباح كه مى‌گويد كه رزّاق بودن خداوند به اين معناى است كه هم روزى‌ها را آفريده و هم «روزى‌خواران» را) در حقيقت يكنوع مجاز و توسعه در معناى حقيقى است.

به هر حال، اين‌كه در آيات فوق، خداوند به عنوان «خيرالرّازقين» معرفى شده است اشاره به جهات مختلف زير دارد:

از يك‌سو هرچه او مى‌بخشد، از ناحيه خود او است، در حالى كه ديگران اگر چيزى مى‌بخشند از خودشان نيست، بلكه واسطه انتقال روزى‌ها هستند. از سوى ديگر او همه چيز مى‌بخشد، نعمت‌هاى مادى، معنوى و روحانى، دنيوى و

[١]. مفردات راغب، مقاييس اللّغه، و التحقيق فى كلمات القرآن الكريم.