پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - همهجا حضور دارد

بعلاوه هم حالات انسان را شامل مى‌شود و هم گفتار او و هم اعمال او را (با توجه به تعبيرات شأن و تلاوت و عمل).

تعبير به «شُهُود» جمع شاهد به معناى حاضر و ناظر و مراقب است- به كار رفتن صيغه جمع درباره خداوند همان‌گونه كه كراراً گفته‌ايم كنايه از عظمت و علو مقام مى‌باشد- و اين تعبير مفهومى دارد فراتر از مفهوم علم، و در واقع اشاره به حقيقت علم خداوند مى‌كند كه علم حضورى است و در بخش توضيحات مشروحاً خواهد آمد.

«تُفيضُوْنَ» از ماده «افاضه» در اصل به معناى پر شدن ظرف از آب است به‌طورى كه از اطراف آن بريزد، اين واژه به معناى شروع در كارها با قوّت، يا با جمعيت و كثرت، استعمال مى‌شود و در آيه مورد بحث نيز به همين معناى است.

سپس مى‌افزايد: «و هيچ چيز در زمين و آسمان، از پروردگار تو مخفى نمى ماند؛ حتّى به اندازه سنگينى ذرّه اى؛ و نه كوچكتر و نه بزرگتر از آن نيست، مگر اين كه (همه آنها) در كتابِ آشكار (و لوح محفوظ علم خداوند) ثبت است»: وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فى الْارْضِ وَ لا فِى السَّماءِ وَ لا اصْغَرَ مِنْ ذلِكَ وَ لا اكْبَر الَّا فى‌ كِتابٍ مُبْينٍ‌.

«يَعْزُبُ» از ماده عزوب (بر وزن غروب) به معناى دورى و كناره‌گيرى و غائب شدن است، و بعضى از ارباب لغت و مفسّران گفته‌اند: در اصل به معناى دورى از خانواده براى يافتن مرتع جهت چهار پايان است. سپس به همه افرادى‌